Shloka 7
Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum
Udyoga-parva 35
मर्माण्यस्थीनि हृदयं तथासून् रूक्षा वाचो निर्दहन्तीह पुंसाम् । तस्माद् वाचमुषती रूक्षरूपां धर्मारामो नित्यशो वर्जयीत,इस जगतमें रूखी बातें मनुष्योंके मर्मस्थान, हड्डी, हृदय तथा प्राणोंको दग्ध करती रहती हैं; इसलिये धर्मानुरागी पुरुष जलानेवाली रूखी बातोंका सदाके लिये परित्याग कर दे
marmāṇy asthīni hṛdayaṃ tathā sūn rūkṣā vāco nirdahantīha puṃsām | tasmād vācam uṣatīṃ rūkṣarūpāṃ dharmārāmo nityaśo varjayīta ||
ഈ ലോകത്ത് രൂക്ഷവാക്കുകൾ മനുഷ്യരുടെ മർമ്മസ്ഥാനങ്ങൾ, അസ്ഥികൾ, ഹൃദയം, പ്രാണൻ വരെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ധർമ്മത്തിൽ രമിക്കുന്നവൻ എപ്പോഴും ദഹിപ്പിക്കുന്ന കഠിനവാക്കുകൾ ഒഴിവാക്കണം.
हंस उवाच
Educational Q&A
Speech can injure as deeply as physical violence: harsh, abrasive words are said to burn a person’s most sensitive inner and vital supports. Hence, a dharma-minded person should practice restraint and avoid speech that wounds or inflames.
In Udyoga Parva, within a didactic exchange, the speaker Haṃsa offers moral instruction. This verse specifically warns about the destructive power of harsh speech and recommends disciplined, dharma-aligned communication.