Shloka 166
Udyoga-parva Adhyāya 3 — Sātyaki on Inner Disposition, Legitimacy, and Coercive Readiness
को जिजीविषुरासादेद् धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् कौरवदलमें ऐसा कौन है, जो जीवनकी इच्छा रखते हुए भी युद्धभूमिमें गाण्डीवधन्वा अर्जुन, चक्रधारी भगवान् श्रीकृष्ण, क्रोधमें भरे हुए मुझ सात्यकि, दुर्धर्ष वीर भीमसेन, यम और कालके समान तेजस्वी दृढ़ धनुर्धर नकुल-सहदेव, यम और कालको भी अपने तेजसे तिरस्कृत करनेवाले वीरवर विराट और ट्रुपदका तथा द्रुपदकुमार धृष्टद्युम्मका भी सामना कर सकता है?
ko jijīviṣur āsāded dhṛṣṭadyumnaṃ ca pārṣatam
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ജീവിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹമുള്ളവൻ കൌരവസേനയിൽ ആരുണ്ട്, പൃഷതപുത്രനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ നേരിടാൻ ധൈര്യപ്പെടുക? യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഗാണ്ഡീവധാരി അർജുനൻ, ചക്രധാരി ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ, ക്രോധം നിറഞ്ഞ ഞാൻ സാത്യകി, ദുര്ധർഷനായ വീരൻ ഭീമസേനൻ, യമ-കാലസമാന തേജസ്സുള്ള ദൃഢധനുർധരന്മാരായ നകുല-സഹദേവർ, കൂടാതെ തങ്ങളുടെ തേജസ്സാൽ യമ-കാലത്തെയും അവഗണിക്കുന്ന വീരന്മാരായ വിരാടനും ദ്രുപദനും—ഇവരോടൊപ്പം ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെയും ആരാണ് നേരിടുക?
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse functions as a moral caution: when a conflict is driven by arrogance and adharma, it blinds one to consequences. Confronting superior, righteous-aligned warriors is portrayed as self-destructive—implying that prudence and dharma should restrain the impulse toward war.
Vaiśampāyana, narrating the events of the Udyoga Parva, emphasizes the formidable strength of the Pāṇḍava side by highlighting Dhṛṣṭadyumna (Pārṣata). The rhetorical question suggests that no one who values life would willingly challenge such a warrior.