Shloka 43
स्वर्गारोहणपर्व — तृतीयोऽध्यायः
Indra and Dharma’s Consolation; Celestial Gaṅgā Purification
लोहकुम्भ्य: शिलाश्वैव नादृश्यन्त भयानका: । वहाँ पापकर्मी पुरुषोंको जो यातनाएँ दी जाती थीं वे सहसा अदृश्य हो गयीं। न वैतरणी नदी रह गयी
lohakumbhyaḥ śilāś caiva nādṛśyanta bhayānakāḥ | tato yayau vṛto devaiḥ kururājo yudhiṣṭhiraḥ | dharmeṇa sahito dhīmān stūyamāno maharṣibhiḥ ||
ഭയാനകമായ ഇരുമ്പുകുടങ്ങളും ഇരുമ്പുപോലെ കത്തുന്ന ശിലകളും ഇനി ദൃശ്യമല്ലാതായി. തുടർന്ന് ദേവന്മാർ ചുറ്റിപ്പറ്റി, ധർമ്മനോടൊപ്പം, മഹർഷിമാരുടെ വായിൽ നിന്നുള്ള തന്റെ സ്തുതി കേട്ടുകൊണ്ട് ബുദ്ധിമാനായ കുരുരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി. ക്രോധം ഉപേക്ഷിച്ച് ആനന്ദത്തോടെ തത്തത്ത സ്ഥാനങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന പുരുഷസിംഹന്മാരായ വീര പാണ്ഡവരും ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരും ഉള്ള പ്രദേശത്തേക്കാണ് അവൻ പോയത്.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even the most terrifying visions of punishment are subordinate to Dharma’s larger purpose: to test, refine, and finally lead the righteous toward peace. The passage emphasizes that anger and hatred are ultimately relinquished, and that moral order culminates in reconciliation under divine oversight.
The dreadful implements associated with torment (iron cauldrons and burning stones) are no longer visible. Yudhiṣṭhira, accompanied by the personified Dharma and escorted by gods while praised by seers, is led onward toward the place where the Pāṇḍavas and the sons of Dhṛtarāṣṭra reside peacefully, having abandoned wrath.