Shloka 12

Chapter 10: Survivors Console the Royal Couple and Disperse (धृतराष्ट्र–गान्धारी प्रति निवेदनम्)

Devanagari script

प्रगृह्म बाहून्‌ क्रोशन्त्यः पुत्रान्‌ भ्रातृन्‌ पितृनपि । दर्शयन्तीव ता ह सम युगान्ते लोकसंक्षयम्‌,एक-दूसरीके हाथ पकड़कर पुत्रों, भाइयों और पिताओंके नाम ले-लेकर रोती हुई वे कुरुकुलकी नारियाँ प्रलयकालमें लोक-संहारका दृश्य दिखाती हुई-सी जान पड़ती थीं

Translation

അവർ പരസ്പരം കൈകൾ പിടിച്ച്, പുത്രന്മാരുടെയും സഹോദരന്മാരുടെയും പിതാക്കന്മാരുടെയും പേരുകൾ വിളിച്ചുകരഞ്ഞുകൊണ്ട് നിലവിളിച്ചു—യുഗാന്തത്തിലെ ലോകസംക്ഷയദൃശ്യം തന്നെ കാണിക്കുന്നതുപോലെ.

Word by Word

प्रगृह्यhaving seized/holding

बाहून्arms (hands)

क्रोशन्त्यःcrying out, wailing

पुत्रान्sons

भ्रातॄन्brothers

पितॄन्fathers

अपिalso, even

दर्शयन्तीshowing, displaying

इवas if, like

ताःthose (women)

हindeed (emphatic particle)

समम्equal(ly), as (at the same time)

युगान्तेat the end of an age

लोकसंक्षयम्destruction of the world

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Cross References

Meter (Chandas)

Sandhi Notes