Shloka 11

Chapter 10: Survivors Console the Royal Couple and Disperse (धृतराष्ट्र–गान्धारी प्रति निवेदनम्)

Devanagari script

तान्युदीर्णानि नारीणां तदा वृन्दान्यनेकश: । शोकार्तनन्यद्रवन्‌ राजन्‌ किशोरीणामिवाड़ने,राजन्‌! राजभवनके विशाल आँगनमें एकत्र हुई उन किशोरी स्त्रियोंके अनेक समुदाय शोकसे पीड़ित होकर रणभूमिकी ओर उसी प्रकार चले, जैसे बछेड़ियाँ शिक्षाभूमिपर लायी जाती हैं

Translation

രാജാവേ! അപ്പോൾ സ്ത്രീകളുടെ അനേകം കൂട്ടങ്ങൾ ദുഃഖാർത്തരായി യുദ്ധഭൂമിയിലേക്കു അങ്ങനെ തന്നെ പാഞ്ഞു; കിഷോര കാളക്കുട്ടികളെ മേയൽപ്പുറത്തേക്കു ഓടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെ.

Word by Word

तानिthose (things/groups)

उदीर्णानिarisen, stirred up, set forth

नारीणाम्of women

तदाthen

वृन्दानिgroups, clusters

अनेकशःin many ways / in many groups / repeatedly

शोकwith grief

आर्ताःafflicted, distressed

अन्यत्something else / otherwise

द्रवन्running, hastening

राजन्O king

किशोरीणाम्of young girls

इवlike, as if

आडनेin the courtyard/ground (reading uncertain)

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Cross References

Meter (Chandas)

Sandhi Notes