Shloka 24
अग्राह्य-ज्ञातिसंबन्धमण्डल-विवेचनम् / Managing Unreadable Kinship Networks: Vāsudeva–Nārada on Cohesion
सर्व एव गुरुं भारमनड्वान् वहते समे । दुर्गे प्रतीत: सुगवो भारं वहति दुर्वहम्,समतल भूमिपर सभी बैल भारी भार वहन कर लेते हैं; परंतु दुर्गण भूमिपर कठिनाईसे वहन करनेयोग्य गुरुतर भारको अच्छे बैल ही ढोते हैं
sarva eva guruṁ bhāram anaḍvān vahate same | durge pratītaḥ sugavo bhāraṁ vahati durvaham ||
നാരദൻ പറഞ്ഞു—സമതലത്തിൽ ഏതു കാളക്കും ഭാരമേറിയ ചുമട് വഹിക്കാം; എന്നാൽ ദുർഗമമായ വഴിയിൽ പരീക്ഷിതനും ശിക്ഷിതനുമായ നല്ല കാള മാത്രമേ മറ്റഥാ ദുർവഹമായ ചുമട് വഹിക്കൂ.
नारद उवाच
Educational Q&A
True capability and virtue are not measured in easy circumstances; they are revealed when conditions become difficult. The ‘good ox’ symbolizes the person of steadiness and competence who can uphold dharma and responsibility under pressure.
Nārada uses a practical rural metaphor—oxen carrying loads—to illustrate a moral point: many can perform when the path is smooth, but only the truly proven can sustain heavy duties amid hardship.