Shloka 12
Kṣātra-Dharma, Daṇḍanīti, and Social Order
Indra–Māndhātṛ Dialogue
बभूव राजा राजेन्द्र मान्धाता नाम वीर्यवान् | पुरा वसुमतीपालो यज्ञ चक्रे दिदृक्षया
babhūva rājā rājendra māndhātā nāma vīryavān | purā vasumatīpālo yajñaṃ cakre didṛkṣayā ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—രാജേന്ദ്രാ! പുരാതനകാലത്ത് മന്ധാതാവ് എന്ന പേരുള്ള ഒരു പരാക്രമശാലിയായ രാജാവുണ്ടായിരുന്നു; അവൻ ഭൂമിയുടെ രക്ഷകനായിരുന്നു. ദർശനം നേടുവാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ പ്രേരിതനായി അവൻ ഒരു യജ്ഞം നടത്തി.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse introduces an exemplary ancient king and frames yajña as a dharmic act of rulership: a righteous protector of the earth seeks higher vision/confirmation of sacred order through sacrifice, implying that political power is meant to be aligned with ritual duty and moral purpose.
Bhīṣma begins a traditional illustrative episode (itihāsa) for the king he is instructing, stating that in ancient times the powerful king Māndhātṛ, ruler of the earth, performed a yajña motivated by a desire to behold something auspicious/divine, setting up the lesson that follows.