Shloka 109
Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
न चैवाकल्पयद् भागं दक्षो रुद्रस्य भारत । ततो दधीचिवचनाद् दक्षयज्ञमपाहरत्,भारत! उस यज्ञमें दक्षने रुद्रके लिये भाग नहीं दिया था; इसलिये दधीचिके कहनेसे रुद्रदेवने दक्षके यज्ञका विध्वंस कर डाला
na caivākalpayad bhāgaṃ dakṣo rudrasya bhārata | tato dadhīcivacanād dakṣayajñam apāharat ||
ഹേ ഭാരതാ! ആ യജ്ഞത്തിൽ ദക്ഷൻ രുദ്രനു വേണ്ടി ഒരു ഭാഗവും നിശ്ചയിച്ചില്ല; അതുകൊണ്ട് ദധീചിയുടെ വചനപ്രേരണയാൽ രുദ്രദേവൻ ദക്ഷയജ്ഞം അപഹരിച്ചു നശിപ്പിച്ചു।
तामिन्द्र उवाच गच्छ नहुषस्त्वया वाच्योथ<पूर्वेण मामृषियुक्तेन यानेन त्वमधिरूढ
Educational Q&A
A sacrifice is not merely a technical ritual; it must be grounded in humility and proper honoring of those worthy of reverence. Excluding or slighting a rightful recipient out of pride corrupts the act and invites ruin rather than merit.
Dakṣa conducts a sacrifice but withholds Rudra’s allotted share. Dadhīci’s words prompt Rudra to intervene, and the sacrifice is seized/overthrown—an episode illustrating the collapse of an unjust or disrespectful ritual order.