Shloka 124
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
तस्याप्येवंप्रभावस्य सदश्चव॒स्येव धावत: । अजसं सर्वलोकस्य कः कुतो वा न वा कुत:
bhīṣma uvāca | tasyāpy evaṃprabhāvasya sadaś ca vaśyeva dhāvataḥ | ajasaṃ sarvalokasya kaḥ kuto vā na vā kutaḥ ||
ഇങ്ങനെ തന്നെ, നിയന്ത്രിതമായ ഉത്തമ കുതിരപോലെ പ്രബലമായി പാഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ സർവ്വലോകം ഇടവിടാതെ ഒരു അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു അവസ്ഥയിലേക്കു നീങ്ങുന്നു; അതിനാൽ ‘ആർ എവിടെ നിന്ന് വരുന്നു, ആർ എവിടെ നിന്ന് വരുന്നില്ല’ എന്ന ചോദ്യം പ്രസക്തമല്ല॥
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Because the world is in constant, forceful motion—shifting from state to state—questions of fixed origin, ownership, and enduring relation (“who is from where,” “whose is this”) lose their ultimate footing; the teaching points toward non-attachment and insight into impermanence.
In Shanti Parva’s instruction, Bhishma continues a philosophical explanation to Yudhishthira, using the simile of a swift, well-controlled horse to describe the world’s relentless movement and to undermine ordinary assumptions about stable identity and possession.