Shloka 15
अव्यक्त–प्रकृति–इन्द्रियविचारः
The Unmanifest, Prakṛtis, and the Sense-Complex
प्रसक्तबुद्धिर्विषयेषु यो नरो न बुध्यते हयात्महितं कथंचन । स सर्वभावानुगतेन चेतसा नृपामिषेणेव झषो विकृष्यते
prasaktabuddhir viṣayeṣu yo naro na budhyate hy ātma-hitaṃ kathaṃcana | sa sarva-bhāvānugatena cetasā nṛpāmiṣeṇeva jhaṣo vikṛṣyate ||
വിഷയങ്ങളിൽ ബുദ്ധി ആസക്തനായ മനുഷ്യൻ എങ്ങനെയും തന്റെ യഥാർത്ഥ ഹിതം തിരിച്ചറിയുന്നില്ല. രാജാവേ! കൊക്കിൽ കുത്തിയ മാംസമെന്ന ആമിഷത്തിൽ ആകർഷിതമായ മീൻ വലിക്കപ്പെട്ടു ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നതുപോലെ, അവനും—എല്ലാ തരത്തിലുള്ള വാസനകളാൽ നിറഞ്ഞ ചിത്തം മൂലം—ഭോഗവിഷയങ്ങളിലേക്കു വലിക്കപ്പെട്ടു ശോകത്തിലേക്ക് വീഴുന്നു।
पराशर उवाच
Educational Q&A
Attachment of the intellect to sense-objects destroys discernment of one’s true good (ātma-hita). Craving-laden mind pulls a person toward pleasures that end in suffering, like a fish drawn by bait to a hook.
Parāśara is instructing a king, using a vivid simile: the baited hook and fish. The verse functions as moral counsel within Śānti Parva’s broader teaching on restraint, right understanding, and the causes of bondage and sorrow.