Shloka 16
Ātma-saṃyama-dharma: One-pointedness of Mind and Senses (शुक–व्यास संवादः)
आयुषस्तु चतुर्भागं ब्रह्मचार्यनसूयक: । गुरौ वा गुरुपुत्रे वा वसेद् धर्मार्थकोविद:,द्विजके बालकको चाहिये कि ब्रह्मचर्यका पालन करते हुए गुरु अथवा मुरुपुत्रकी सेवामें अपनी आयुके एक चौथाई भाग अर्थात् पच्चीस वर्षोतक रहे। वहाँ रहते हुए किसीके दोष न देखे। ऐसा करनेवाला ब्रह्मचारी धर्म और अर्थके ज्ञानमें कुशल होता है
āyuṣas tu caturbhāgaṃ brahmacāry anasūyakaḥ | gurau vā guruputre vā vased dharmārthakovidaḥ ||
ബ്രഹ്മചാരി കുറ്റം കണ്ടുപിടിക്കാതെയായി തന്റെ ആയുസ്സിന്റെ നാലിലൊന്ന് കാലം ഗുരുവിനോടോ ഗുരുപുത്രനോടോ കൂടെ വസിക്കണം. അവിടെ ശാസനാബദ്ധ സേവയിൽ കഴിയുമ്പോൾ അവൻ ധർമ്മവും അർത്ഥവും സംബന്ധിച്ച ജ്ഞാനത്തിൽ നിപുണനാകുന്നു.
व्यास उवाच
Educational Q&A
A brahmacārin should spend a substantial formative period (one quarter of life) living in disciplined service to the guru (or the guru’s son), cultivating humility and refraining from fault-finding; this character-formation leads to competence in dharma (right conduct) and artha (practical welfare).
In the didactic setting of the Śānti Parva, Vyāsa lays down a rule of conduct for the student stage of life: residence with the teacher, service, and a non-censorious attitude are presented as the means by which a student becomes truly learned in ethical and practical aims.