Shloka 4
Varāha-avatāra: Viṣṇu’s subterranean intervention and the cosmic nāda (Śānti-parva 202)
स्पर्श तनुर्वेद रसं च जिह्ना घ्राणं च गन्धान् श्रवणौ च शब्दान् | रूपाणि चक्षुर्न च तत्परं यद् गृह्नन्त्यनध्यात्मविदो मनुष्या:,त्वचा स्पर्शका, जिह्ला रसका, प्राणेन्द्रिय गन्धका, कान शब्दका और नेत्र रूपका ही अनुभव करते हैं। ये इन्द्रियाँ परमात्माको प्रत्यक्ष नहीं कर सकतीं। अध्यात्मज्ञानसे हीन मनुष्य परमात्मतत्त्वका अनुभव नहीं कर सकते
sparśaṃ tanur veda rasaṃ ca jihvā ghrāṇaṃ ca gandhān śravaṇau ca śabdān | rūpāṇi cakṣur na ca tat-paraṃ yad gṛhṇanty anadhyātma-vido manuṣyāḥ ||
ചർമ്മം സ്പർശം, ജിഹ്വ രസം, ഘ്രാണം ഗന്ധങ്ങൾ, ശ്രവണേന്ദ്രിയം ശബ്ദങ്ങൾ, ചക്ഷുസ്സ് രൂപങ്ങൾ ഗ്രഹിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് അതീതമായ പരമതത്ത്വത്തെ ഇവ പിടികൂടുകയില്ല. അതിനാൽ അന്തർമുഖമായ ആത്മജ്ഞാനം ഇല്ലാത്തവർ ആത്മസത്യവും പരമസത്യവും പ്രത്യക്ഷമായി അനുഭവിക്കുകയില്ല.
भीष्म उवाच