Shloka 24
Jñāna-yoga and Karma-phala: Manu–Bṛhaspati on Akṣara and the Limits of Mantra
प्रत्यादित्यं न मेहेत न पश्येदात्मन: शकृत् । सह स्त्रियाथ शयनं सह भोज्यं च वर्जयेत्
pratyādityaṃ na meheta na paśyed ātmanaḥ śakṛt | saha striyātha śayanaṃ saha bhojyaṃ ca varjayet ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—സൂര്യനെ നേരിട്ട് മൂത്രമൊഴിക്കരുത്; സ്വന്തം മലത്തെ നോക്കുകയും ചെയ്യരുത്. സ്ത്രീയോടൊപ്പം ഒരേ ശയ്യയിൽ കിടക്കുന്നതും ഒരേ തളികയിൽ ചേർന്ന് ഭക്ഷിക്കുന്നതും വर्जിക്കണം. ഇവ ധർമ്മാചരണത്തിലെ ശുചിത്വ-സംയമ ശാസനകളാണ്.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches standards of personal conduct (ācāra) aimed at purity, modesty, and restraint: respecting the sun by not urinating toward it, maintaining cleanliness and decorum, and observing boundaries in intimate and communal habits such as sleeping and eating arrangements.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma after the war. Here he lists practical behavioral rules—everyday disciplines that support ethical living and social propriety.