Shloka 12
Jñāna-yoga and Karma-phala: Manu–Bṛhaspati on Akṣara and the Limits of Mantra
अमृतं ब्राह्मणोच्छिष्टं जनन्या हृदयं कृतम् । तज्जना: पर्युपासन्ते सत्यं सन्त: समासते
amṛtaṃ brāhmaṇocchiṣṭaṃ jananyā hṛdayaṃ kṛtam | taj janāḥ paryupāsante satyaṃ santaḥ samāsate ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ബ്രാഹ്മണൻ ഭക്ഷിച്ചതിന് ശേഷം ശേഷിക്കുന്ന അന്നം അമൃതസമം; അത് ജനനിയുടെ ഹൃദയംപോലെ ഹിതകരമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ഭക്തിശ്രദ്ധയോടെ അതു സേവിക്കുന്നവർ സത്പുരുഷന്മാർ; അവർ സത്യത്തിൽ നിവാസം ചെയ്യുകയും സത്യസ്വരൂപ പരബ്രഹ്മത്തെ പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Reverence toward the virtuous—symbolized by honoring and partaking of a Brahmin’s ucchiṣṭa—is presented as a dharmic act that purifies and leads one toward Satya (the Real/Truth).
In Bhishma’s instruction during the Shanti Parva, he praises a specific dharmic practice: treating the remnants of a Brahmin’s meal as sacred and beneficial, likening it to a mother’s nurturing care, and stating its spiritual fruit as abiding in Truth.