Shloka 16
अध्याय १७८ — प्राणवायुगतिः तथा शारीराग्निव्यवस्था
Adhyāya 178 — The courses of prāṇa-vāyu and the regulation of the bodily fire
यः कामानाप्नुयात् सर्वान् यश्चैतान् केवलांस्त्यजेत् । प्रापणात् सर्वकामानां परित्यागो विशिष्यते,जो मनुष्य अपनी समस्त कामनाओंको पा लेता है; तथा जो इन सबका केवल त्याग कर देता है--इन दोनोंके कार्योंमें समस्त कामनाओंको प्राप्त करनेकी अपेक्षा उनका त्याग ही श्रेष्ठ है
yaḥ kāmān āpnuyāt sarvān yaś caitān kevalāṁs tyajet | prāpaṇāt sarvakāmānāṁ parityāgo viśiṣyate ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഒരാൾ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടുകയായാലും, മറ്റൊരാൾ അവയെ മുഴുവനായി ത്യജിക്കുകയായാലും—ഈ രണ്ടിൽ, എല്ലാ കാമങ്ങളുടെയും പ്രാപ്തിയേക്കാൾ അവയുടെ പരിത്യാഗം തന്നെയാണ് ശ്രേഷ്ഠം. ശാന്തിപർവത്തിലെ ധർമ്മോപദേശത്തിൽ തൃഷ്ണാവിജയം ഭോഗലാഭത്തേക്കാൾ ഉയർന്ന വിജയം എന്നു പുകഴ്ത്തപ്പെടുന്നു।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Renunciation (parityāga) of desires is ethically superior to the successful fulfillment of all desires, because freedom from craving is a higher good than the enjoyment produced by craving’s objects.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and inner discipline after the war; here he contrasts two life-paths—acquiring all desired things versus abandoning desire itself—and endorses renunciation as the better course.