Shloka 29
अव्यक्त-मानस-सृष्टिवादः
Doctrine of Creation from the Unmanifest ‘Mānasa’
नाल॑ सुखाय सुहृदो नाल॑ दुःखाय शत्रव: । न च प्रज्ञालमर्थानां न सुखानामलं धनम्
nālaṁ sukhāya suhṛdo nālaṁ duḥkhāya śatravaḥ | na ca prajñālam arthānāṁ na sukhānām alaṁ dhanam ||
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—സുഖത്തിനായി സുഹൃത്തുകൾ മാത്രം മതിയല്ല; ദുഃഖത്തിനായി ശത്രുക്കൾ മാത്രം മതിയല്ല. പ്രജ്ഞ മാത്രം ലോകകാര്യങ്ങൾ നേടിക്കൊടുക്കില്ല; ധനം മാത്രം സുഖം ഉറപ്പാക്കുകയുമില്ല.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
No single external factor—friends, enemies, intelligence, or wealth—fully determines happiness or suffering. The verse cautions against overreliance on any one support and implies that balanced discernment and dharmic conduct are necessary for true well-being.
In the didactic setting of the Śānti Parva, a Brahmin speaker delivers reflective instruction on the causes of happiness and sorrow, emphasizing that common assumptions (friends bring happiness, enemies bring misery, intelligence brings success, wealth brings pleasure) are incomplete and should be understood with nuance.