Shloka 19
Śānti-parva 168: Śoka-nivṛtti-buddhi (The Cognition that Reduces Grief) and Piṅgalā’s Nairāśya
आस्तिका नास्तिकाश्नैव नियता: संयमे परे । अप्रज्ञानं तमोभूतं प्रज्ञानं तु प्रकाशिता
ārjuna uvāca | āstikā nāstikāś caiva niyatāḥ saṃyame pare | aprajñānaṃ tamobhūtaṃ prajñānaṃ tu prakāśitam ||
അനേകം ആസ്തികരും നാസ്തികരും കഠിനനിയമ-സംയമങ്ങളിൽ സ്ഥിരരായിരിക്കും; എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഏതാണ് പ്രധാനം എന്നു തിരിച്ചറിയാത്ത അവിവേകം തമോമയമായ അജ്ഞാനമാകുന്നു. പ്രധാനം യഥാർത്ഥമായി അറിയിക്കുന്ന പ്രജ്ഞയോ പ്രകാശമയമാണ്—അത് ശരിയായ പ്രാധാന്യം വെളിപ്പെടുത്തി ആചരണത്തെ സത്യമായ അർത്ഥവത്തായതിലേക്കു നയിക്കുന്നു.
अजुन उवाच
Educational Q&A
Discipline alone is not sufficient: without prajñā (clear discernment of what is truly primary), one remains in tamas-like ignorance. Wisdom is described as light because it clarifies priorities and thereby directs ethical action.
In the Shānti Parva’s reflective instruction on dharma and right understanding, Arjuna speaks about the contrast between mere external restraint (found among both believers and skeptics) and the inner illumination of true knowledge that distinguishes right priorities.