Shloka 13

Bhīmasena’s Counsel on Grief, Inner Conflict, and the Duty of Kingship (भीमसेन-उपदेशः)

Devanagari script

सत्त्वं रजस्तम इति मानसाः: स्युस्त्रयो गुणा: । तेषां गुणानां साम्य॑ं यत्तदाहु: स्वस्थलक्षणम्‌,'सत्त्व, रज और तम--ये तीन मानसिक गुण हैं। इन तीनों गुणोंका सम अवस्थामें रहना मानसिक स्वास्थ्यका लक्षण बताया गया है

Transliteration

sattvaṃ rajastama iti mānasāḥ syus trayo guṇāḥ | teṣāṃ guṇānāṃ sāmyam yat tad āhuḥ svasthalakṣaṇam ||

Translation

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— സത്ത്വം, രജസ്, തമസ്—ഇവയാണ് മനസ്സിന്റെ മൂന്ന് ഗുണങ്ങൾ. ഈ മൂന്നു ഗുണങ്ങളും സമതുലിതമായി നിലകൊള്ളുന്നതാണ് മാനസികാരോഗ്യത്തിന്റെ ലക്ഷണം എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Word by Word

सत्त्वम्sattva (purity/clarity)

रजःrajas (activity/passion)

तमःtamas (inertia/darkness)

इतिthus

मानसाःmental; pertaining to mind

स्युःare / may be

त्रयःthree

गुणाःqualities; guṇas

तेषाम्of them

गुणानाम्of the qualities/guṇas

साम्यम्equilibrium; balance

यत्which; that which

तत्that

आहुःthey say; they have said

स्वस्थलक्षणम्a mark/sign of health (soundness)

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes