Shloka 643
Duryodhana’s Post-Duel Lament and Instructions (भग्नसक्थस्य विलापः)
चक्षुषा क्रोधदीप्तेन निर्दग्धुं तपसो बलात् | 'पाण्डवोंके विनाशका विचार तुम्हारे मनमें कभी नहीं आना चाहिये। महाभागे! तुम अपनी तपस्याके बलसे क्रोधभरी दृष्टिद्वारा चराचर प्राणियोंसहित समूची पृथ्वीको भस्म कर डालनेकी शक्ति रखती हो”
cakṣuṣā krodha-dīptena nirdagdhuṃ tapaso balāt | pāṇḍavānāṃ vināśasya vicāro tava mānase kadācana na āgantavyaḥ | mahābhāge! tvaṃ tapasāṃ balena krodha-bharitayā dṛśā carācaraiḥ prāṇibhiḥ saha samūcīṃ pṛthivīṃ bhasma-kartuṃ śaktāsi ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—“ക്രോധത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്ന ദൃഷ്ടിയാൽ, തപോബലത്തിന്റെ ശക്തിയോടെ, നീ എല്ലാം ചാരമാക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവളാണ്. അതിനാൽ, മഹാഭാഗ്യേ, പാണ്ഡവന്മാരുടെ നാശചിന്ത നിന്റെ മനസ്സിൽ ഒരിക്കലും ഉദിക്കരുത്. നിന്റെ തപസ്സിന്റെ ബലത്തിൽ നിന്റെ ക്രോധദൃഷ്ടി ചരാചര ജീവികളോടുകൂടി സമസ്ത ഭൂമിയെയും ചാരമാക്കാൻ കഴിയും.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Extraordinary spiritual power (tapas) must be governed by dharma: even if one can destroy the world in anger, one should restrain destructive intent—especially against the righteous (here, the Pāṇḍavas).
Vaiśampāyana describes (and cautions) a highly powerful woman ascetic: her anger-fueled glance, backed by austerity, could annihilate the earth, so she must not entertain the thought of destroying the Pāṇḍavas.