Shloka 7
Asita Devala Observes Jaigīṣavya’s Yogic Attainment and Chooses Mokṣa-dharma (देवल-जैगीषव्योपाख्यानम्)
यत्र रामो महाभागो भार्गव: सुमहातपा:,जहाँ महातपस्वी भृगुवंशी महाभाग परशुरामजीने बारंबार क्षत्रियनरेशोंका संहार करके इस पृथ्वीको जीतनेके पश्चात् मुनिश्रेष्ठ कश्यपको आचार्यरूपसे आगे रखकर वाजपेय तथा एक सौ अभश्वमेध-यज्ञद्वारा भगवानका पूजन किया और दक्षिणारूपमें समुद्रोंसहित यह सारी पृथ्वी दे दी
yatra rāmo mahābhāgo bhārgavaḥ sumahātapāḥ, kṣatriyanṛpasaṃhāraṃ kṛtvā punaḥ punaḥ pṛthivīm imāṃ jitvā, munīśreṣṭhaṃ kaśyapam ācāryarūpeṇa puraskṛtya vājapeyena ca śataṃ cāśvamedhaiś ca bhagavantaṃ samapūjayat, dakṣiṇārūpeṇa ca samudrasahitāṃ sarvām imāṃ pṛthivīṃ dadau.
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അവിടെയാണ് ഭൃഗുവംശജനായ മഹാഭാഗനും മഹാതപസ്വിയുമായ രാമൻ (പരശുരാമൻ) ക്ഷത്രിയരാജാക്കളെ പുനഃപുനഃ സംഹരിച്ച് ഈ ഭൂമിയെ ജയിച്ചത്; പിന്നെ മുനിശ്രേഷ്ഠനായ കശ്യപനെ ആചാര്യനായി മുൻനിർത്തി വാജപേയവും നൂറ് അശ്വമേധയാഗങ്ങളും നടത്തി ഭഗവാനെ ആരാധിച്ചു; തുടർന്ന് ദക്ഷിണയായി സമുദ്രങ്ങളോടുകൂടിയ ഈ സമസ്ത ഭൂമിയും ദാനം ചെയ്തു।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage juxtaposes martial power with ritual restraint: even one who has gained sovereignty through force is shown submitting to dharmic order by honoring a preceptor, worshipping the Divine through sanctioned rites, and relinquishing possession through dakṣiṇā—implying that authority is ultimately accountable to spiritual and ethical norms.
Vaiśampāyana points out a sacred locale associated with Paraśurāma: after repeatedly annihilating kṣatriya rulers and conquering the earth, he appoints the sage Kaśyapa as his ācārya, performs a Vājapeya and a hundred Aśvamedhas, and finally donates the entire earth with its seas as the sacrificial gift.