Shloka 33
Kārttikeya-Abhiṣecana: Mātṛgaṇa-Nāma Saṃkīrtana and Skanda’s Commission
चन्द्रमाने भी कैलास-शिखरके समान श्वेतवर्णवाले तथा श्वेत माला और श्वेत चन्दन धारण करनेवाले दो अनुचर प्रदान किये, जिनके नाम थे मणि और सुमणि ।। ज्वालाजिह्ठं तथा ज्योतिरात्मजाय हुताशन: । ददावनुचरौ शूरौ परसैन्यप्रमाथिनौ,रुद्रर्वसुभिरादित्यैरश्विभ्यां च वृतः प्रभु: । महापराक्रमी इन्द्र और विष्णु, सूर्य और चन्द्रमा, धाता और विधाता, वायु और अग्नि, पूषा, भग, अर्यमा, अंश, विवस्वान्ू, मित्र और वरुणके साथ बुद्धिमान् रुद्रदेव, एकादश रुद्रणण, आठ वसु, बारह आदित्य और दोनों अश्विनीकुमार--ये सब-के-सब प्रभावशाली कुमार कार्तिकेयको घेरकर खड़े हुए अग्निदेवने भी अपने पुत्र स्कन्दको ज्वालाजिह्न तथा ज्योति नामक दो शूर सेवक प्रदान किये, जो शत्रुसेनाको मथ डालनेवाले थे
vaiśampāyana uvāca | candramāne ca kailāsa-śikhara-samānau śveta-varṇau śveta-mālā-śveta-candana-dhāriṇau dvāv anucarau pradadau, yōr nāmnī maṇiḥ su-maṇiś ca || jvālājihvaṃ tathā jyotir ātmajāya hutāśanaḥ | dadāv anucarau śūrāu para-sainya-pramāthinau || rudrair vasubhir ādityair aśvibhyāṃ ca vṛtaḥ prabhuḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ചന്ദ്രനും കൈലാസശിഖരത്തെപ്പോലെ ദീപ്തരായ, വെളുത്ത വർണ്ണമുള്ള, വെളുത്ത മാലയും വെളുത്ത ചന്ദനാനുലേപനവും ധരിച്ച രണ്ടു അനുചരന്മാരെ നൽകി; അവരുടെ പേര് മണി, സുമണി. അതുപോലെ ഹുതാശനനായ അഗ്നി തന്റെ പുത്രൻ സ്കന്ദനു ജ്വാലാജിഹ്വൻ, ജ്യോതി എന്ന രണ്ടു വീരസേവകരെ നൽകി; അവർ ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ തകർക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവർ. ആ പ്രഭു രുദ്രന്മാർ, വസുക്കൾ, ആദിത്യന്മാർ, ഇരുവരായ അശ്വിനീകുമാരന്മാർ എന്നിവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് മഹാശോഭയോടെ വിരാജിച്ചു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Legitimate power is shown as arising from alignment with cosmic order: the gods collectively endorse Skanda by gifting attendants and surrounding him, implying that authority and victory in war are ethically grounded when sanctioned by dharma and upheld by the wider moral-cosmic community.
The Moon and Agni present Skanda with named heroic attendants (Maṇi, Sumaṇi, Jvālājihva, Jyoti). Simultaneously, major divine groups—Rudras, Vasus, Ādityas, and the Aśvins—stand around him, emphasizing his exalted status and readiness to subdue enemy forces.