Shloka 49
कार्त्तिकेयाभिषेकः — Consecration of Kārttikeya and the Enumeration of His Retinue
महामति ब्रह्माने जगत्के भिन्न-भिन्न पदार्थोंके ऊपर देवता, गन्धर्व, राक्षस, यक्ष, भूत, नाग और पक्षियोंका आधिपत्य पहलेसे ही निर्धारित कर रखा था। साथ ही वे कुमारको भी आधिपत्य करनेमें समर्थ मानते थे ।। ततो मुहूर्त स ध्यात्वा देवानां श्रेयसि स्थित: । सैनापत्यं ददौ तस्मै सर्वभूतेषु भारत,भरतनन्दन! तदनन्तर देवगणोंके मंगल-सम्पादनमें तत्पर हुए ब्रह्माने दो घड़ीतक चिन्तन करनेके पश्चात् सब प्राणियोंमें श्रेष्ठ कार्तिकेयको सम्पूर्ण देवताओंका सेनापति पद प्रदान किया
tato muhūrtaṃ sa dhyātvā devānāṃ śreyasi sthitaḥ | saināpatyaṃ dadau tasmai sarvabhūteṣu bhārata ||
മഹാമതി ബ്രഹ്മാവ് ലോകത്തിലെ വ്യത്യസ്ത വിഭാഗങ്ങളിലേക്കു ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവർ, രാക്ഷസർ, യക്ഷർ, ഭൂതർ, നാഗങ്ങൾ, പക്ഷികൾ എന്നിവരുടെ അധിപത്യം മുൻകൂട്ടി തന്നെ നിശ്ചയിച്ചിരുന്നതും; കുമാരനെയും ഭരണത്തിന് സമർത്ഥനെന്ന് കരുതിയതുമായിരുന്നു। തുടർന്ന് ദേവന്മാരുടെ ശ്രേയസ്സിൽ നിലകൊണ്ട ബ്രഹ്മാവ് അല്പനേരം ധ്യാനിച്ച്, ഹേ ഭാരത, സർവ്വഭൂതങ്ങളിലും ശ്രേഷ്ഠനായ കാർത്തികേയനു സമസ്ത ദേവസേനയുടെ സേനാപതി പദവി നൽകി।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Authority should be granted after careful deliberation and for the welfare (śreyas) of the community; leadership is justified when grounded in competence and the aim of protecting order.
Brahmā pauses to reflect and then appoints Kārttikeya (Kumāra/Skanda) as the commander-in-chief of the gods, recognizing him as foremost among beings for this role.