Shloka 41
द्वैपायनह्रदे दुर्योधनान्वेषणम् / The Search for Duryodhana at Dvaipāyana Lake
अनुज्ञातस्त्वहं तेन न्यस्तवर्मा निरायुध: । प्रातिष्ठं येन नगरं सायाद्वले रुधिरोक्षित:,उनके इस प्रकार आज्ञा देनेपर मैंने कवच उतार दिया और अस्त्र-शस्त्रोंसे रहित हो सायंकालके समय नगरकी ओर प्रस्थित हुआ। उस समय मेरा सारा शरीर रक्तसे भीगा हुआ था
anujñātas tv ahaṃ tena nyastavarmā nirāyudhaḥ | prātiṣṭhaṃ yena nagaraṃ sāyād vale rudhirokṣitaḥ ||
അവന്റെ അനുമതി ലഭിച്ചതിനാൽ ഞാൻ കവചം അഴിച്ചു, നിരായുധനായി സായാഹ്നത്തിൽ നഗരത്തേക്കു പുറപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ എന്റെ ശരീരം മുഴുവൻ രക്തത്തിൽ നനഞ്ഞിരുന്നു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical restraint that can follow even amid war: once leave is granted, the narrator complies by laying aside armour and weapons, underscoring obedience to authority and the recognition of limits after violence.
Sañjaya reports that, after receiving permission from a superior, he removes his armour, goes without weapons, and departs toward the city at dusk, physically marked by the battle—his body soaked in blood.