Shloka 8
Kṛtavarmā–Sātyaki Chariot Duel and Kaurava Morale Shock (कृतवर्म-सात्यकि-द्वैरथम्)
संद्राव्यमाणं तु बल॑ परेषां परीतकल्पं विबभौ समन्ततः । नैवावतस्थे समरे भृशं भयाद् विमृद्यमानं तु परस्परं तदा,उस हाथीके द्वारा खदेड़ी जाती हुई वह सेना सब ओरसे घिरी हुई-सी जान पड़ती थी। अत्यन्त भयके कारण वह समरभूमिमें ठहर न सकी। उस समय सभी सैनिक आपसमें ही धक्के खाकर कुचले जाने लगे
saṃdrāvyamāṇaṃ tu balaṃ pareṣāṃ parītakalpaṃ vibabhau samantataḥ | naivāvatasthē samare bhṛśaṃ bhayād vimṛdyamānaṃ tu parasparaṃ tadā ||
ആ ഗജരാജൻ ഓടിച്ചുവിട്ടപ്പോൾ ശത്രുസൈന്യം എല്ലാടവും വളഞ്ഞുപോയതുപോലെ തോന്നി. അത്യന്തം ഭയത്താൽ അവർ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിലകൊള്ളാനായില്ല; പിന്നെ ആ തിരക്കിൽ സൈനികർ പരസ്പരം ഇടിച്ചുമുട്ടി ചവിട്ടിയും ചവിട്ടപ്പെടിയും നശിച്ചു.
संजय उवाच
Educational Q&A
Fear, when it overwhelms discipline, makes an army collapse from within: loss of steadiness (sthiti) leads to mutual harm, showing that inner control and order are as decisive in war as weapons.
Sañjaya describes the opposing force being driven into disorder—appearing encircled, unable to stand in battle due to terror, and getting crushed as soldiers collide and trample one another in the stampede.