Shloka 11
Adhyāya 6: Śibira-dvāra-sthita Bhūta-varṇana and Aśvatthāmā’s Śaraṇāgati to Mahādeva
Devanagari script
द्रौणिमुक्तान् शरांस्तांस्तु तद् भूतं॑ महदग्रसत् । उदधेरिव वार्योघान् पावको वडवामुख:,परंतु जैसे बडवानल समुद्रकी जलराशिको पी जाता है, उसी प्रकार उस महाभूतने अश्व॒ृत्थामाके छोड़े हुए सारे बाणोंको अपना ग्रास बना लिया
Transliteration
drauṇimuktān śarāṁs tāṁs tu tad bhūtaṁ mahad agrasat | udadher iva vāryoghān pāvako vaḍavāmukhaḥ ||
Translation
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—ദ്രോണപുത്രൻ വിട്ട എല്ലാ അമ്പുകളെയും ആ മഹാഭൂതം വിഴുങ്ങി; വഡവാനലാഗ്നി സമുദ്രജലപ്രവാഹങ്ങളെ കുടിച്ചുകളയുന്നതുപോലെ, അശ്വത്ഥാമന്റെ പ്രക്ഷേപങ്ങളെ അതു ഗ്രാസമാക്കി.
Word by Word
द्रौणि-मुक्तान्released by Drauṇi (Aśvatthāman)
द्रौणि-मुक्तान्:
Karma
TypeAdjective
Rootद्रौणि + मुक्त (√मुच्)
FormMasculine, Accusative, Plural
शरान्arrows
शरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Accusative, Plural
तान्those
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तत्that (entity)
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
भूतम्elemental being / great element
भूतम्:
Karta
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Nominative, Singular
महत्great
महत्:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Nominative, Singular
अग्रसत्swallowed/devoured
अग्रसत्:
TypeVerb
Root√ग्रस्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
उदधेःof the ocean
उदधेः:
TypeNoun
Rootउदधि
FormMasculine, Genitive, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
वारि-ओघान्masses/streams of water
वारि-ओघान्:
Karma
TypeNoun
Rootवारि + ओघ
FormMasculine, Accusative, Plural
पावकःfire
पावकः:
Karta
TypeNoun
Rootपावक
FormMasculine, Nominative, Singular
वडवा-मुखःthe mare-faced (submarine) fire
वडवा-मुखः:
Karta
TypeNoun
Rootवडवा + मुख
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
Drauṇi (Aśvatthāman)A
arrows (śara)M
mahābhūta / great elemental force (tad bhūtam mahat)O
ocean (udadhi)S
submarine fire (vaḍavāmukha / vaḍavānala)F
fire (pāvaka)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes