Shloka 7
पाण्डवानां वनप्रस्थानवर्णनम् / The Pāṇḍavas’ Departure for the Forest
Vidura’s Report and Portents
भीम उवाच नाहं कुप्ये सूतपुत्रस्य राज- न्रेष सत्यं दासधर्म: प्रदिष्ट: । किं विद्विषो वै मामेवं व्याहरेयु- नदिवीस्त्वं यद्यनया नरेन्द्र,भीमसेनने कहा--राजन्! मुझे सूतपुत्र कर्णपर क्रोध नहीं आता। सचमुच ही दासधर्म वही है, जो उसने बताया है। महाराज! यदि आप इस द्रौपदीको दाँवपर लगाकर जूआ न खेलते तो क्या ये शत्रु हमलोगोंसे ऐसी बातें कह सकते थे?
bhīma uvāca | nāhaṁ kupye sūtaputrasya rājan nareśa satyaṁ dāsadharmaḥ pradiṣṭaḥ | kiṁ vidviṣo vai mām evaṁ vyāhareyur nadivīs tvaṁ yady anayā narendra ||
ഭീമൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! സൂതപുത്രനായ കർണനോട് എനിക്ക് കോപമില്ല. അവൻ പറഞ്ഞത് സത്യത്തിൽ ദാസധർമ്മം തന്നെയാണ്. നരേന്ദ്രാ! ഈ ദ്രൗപദിയെ പണമായി വെച്ച് നിങ്ങൾ ചൂതാടിയില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ, ശത്രുക്കൾ ഞങ്ങളോട് ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കാൻ ധൈര്യപ്പെടുമായിരുന്നോ?
भीम उवाच
Educational Q&A
Bhima shifts the moral burden from the insulter to the enabling act: he says Karna’s harsh words reflect a servile mindset, but the deeper cause is the king’s unethical gambling that staked Draupadi, which empowered enemies to speak without restraint. The verse highlights accountability in leadership and the ethical consequences of treating persons as wagers.
In the dice-hall episode of the Sabha Parva, after Draupadi has been staked and humiliation escalates, Bhima speaks to the king in the assembly. He declares he is not chiefly angry at Karna’s taunts; rather, he challenges the king’s decision to gamble with Draupadi, arguing that without that act the enemies would not have dared to insult the Pandavas.