Shloka 31
पाण्डवानां वनप्रस्थानवर्णनम् / The Pāṇḍavas’ Departure for the Forest
Vidura’s Report and Portents
धृतराष्ट्र रवाच एवं भवतु कल्याणि यथा त्वमभिभाषसे । द्वितीयं ते वरं भद्रे ददानि वरयस्व ह । मनो हि मे वितरति नैकं त्वं वरमहसि,धृतराष्ट्रने कहा--कल्याणि! तुम जैसा कहती हो, वैसे ही हो। भद्रे! अब मैं तुम्हें दूसरा वर देता हूँ, वह भी माँग लो। मेरा मन मुझे वर देनेके लिये प्रेरित कर रहा है कि तुम एक ही वर पानेके योग्य नहीं हो
dhṛtarāṣṭra uvāca: evaṁ bhavatu kalyāṇi yathā tvam abhibhāṣase | dvitīyaṁ te varaṁ bhadre dadāni varayasva ha | mano hi me vitarati naikaṁ tvaṁ varam arhasi ||
ധൃതരാഷ്ട്രൻ പറഞ്ഞു—കല്യാണി! നീ പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെയാകട്ടെ. ഭദ്രേ! ഞാൻ നിനക്ക് രണ്ടാമത്തെ വരവും നൽകുന്നു; അത് തിരഞ്ഞെടുക്കുക. എന്റെ ഹൃദയം ദാനത്തിലേക്ക് പ്രേരിതമാണ്; നീ ഒരൊറ്റ വരത്തിനല്ല, അതിലധികം വരങ്ങൾക്കും അർഹയാണ്.
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical ideal of generosity guided by inner conscience: a ruler, moved by goodwill, seeks to recompense virtue with more than the minimum, framing gift-giving as a moral response rather than mere transaction.
Dhṛtarāṣṭra responds to a woman addressed respectfully as “kalyāṇī/bhadrā,” accepts her request or statement (“so be it, as you say”), and then offers her an additional, second boon, urging her to choose it because he feels she merits more than one favor.