Shloka 84
Sabhā Parva, Adhyāya 68 — Pāṇḍavānāṃ Vanavāsa-prasthānaḥ; Duḥśāsana-nindā; Pāṇḍava-pratijñāḥ
जिसका सर्वस्व छीन लिया गया हो, उसे जो दुःख होता है, जिसका पुत्र मर गया हो, उसे जो शोक होता है, ऋणग्रस्त और स्वार्थसे वंचित मनुष्यको जो क्लेश होता है, पतिसे विहीन होनेपर स्त्रीको तथा राजाके कोपभाजन मनुष्यको जो कष्ट उठाना पड़ता है, पुत्रहीना नारीको जो संताप होता है, शेरके चंगुलमें फँसे हुए प्राणीको जो व्याकुलता होती है, सौतवाली स्त्रीको जो दुःख होता है, साक्षियोंने जिसे धोखा दिया हो, उस मनुष्यको जो महान् क्लेश होता है--इन सभी प्रकारके दुःखोंको देवताओंने समान बतलाया है || ८१-- ८३ || तानि सर्वाणि दु:खानि प्राप्रोति वितथं ब्रुवन् । समक्षदर्शनात् साक्षी श्रवणाच्चेति धारणात्
tāni sarvāṇi duḥkhāni prāpnoti vitathaṃ bruvan | samakṣadarśanāt sākṣī śravaṇāc ceti dhāraṇāt ||
കാശ്യപൻ പറഞ്ഞു—അസത്യം പറയുന്നവൻ ആ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളെയും പ്രാപിക്കുന്നു. കാരണം സാക്ഷി നേരിൽ കണ്ടതാലും കേട്ടതാലും സ്ഥാപിതനാകുന്നു; ആ സാക്ഷ്യത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് വിധി നിലനിൽക്കുന്നത്, അതിനാൽ സാക്ഷികളുടെ സന്നിധിയിൽ മിഥ്യാവചനം മഹാധർമ്മഭംഗമാകുന്നു.
कश्यप उवाच
Educational Q&A
False speech—especially in matters involving witnesses and testimony—is treated as a serious breach of dharma, bringing consequences comparable to the greatest human sufferings.
Kaśyapa is explaining the moral gravity of lying: since a witness is grounded in what is directly seen or heard and then upheld as authoritative, speaking untruth in such a context leads to severe karmic and social repercussions.