Shloka 75
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
कच्चिद् विदित्वा पुरुषानुत्तमाधममध्यमान् | त्वं कर्मस्वनुरूपेषु नियोजयसि भारत,भारत! तुम उत्तम, मध्यम और अधम श्रेणीके मनुष्योंको पहचानकर उन्हें उनके अनुरूप कार्योंमें ही लगाते हो न?
kaccid viditvā puruṣān uttamādhamamadhyamān | tvaṃ karmasv anurūpeṣu niyojayasi bhārata bhārata |
നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭാരതാ! ഉത്തമൻ, മധ്യമൻ, അധമൻ എന്നിങ്ങനെ പുരുഷന്മാരെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, അവരുടെ സ്വഭാവത്തിനും ശേഷിക്കും അനുയോജ്യമായ കര്മങ്ങളിലേയ്ക്ക് മാത്രമേ നീ നിയോഗിക്കാറുള്ളൂ അല്ലേ?
नारद उवाच
Educational Q&A
A ruler should discern people’s relative competence and character (superior, middling, inferior) and appoint them to responsibilities that fit them. Ethical governance requires suitability-based assignment rather than arbitrary favoritism, preventing harm and promoting orderly administration.
Nārada is questioning the Bhārata king in a series of inquiries about good rule. Here he asks whether the king recognizes different kinds of people and engages each in work appropriate to their nature and ability—an indicator of wise, dharmic administration.