Shloka 23
Rājasūyābhiṣeka-darśana: Duryodhana’s Observation of the Consecration
अपर्यन्तं धनीघं त॑ दृष्ट्वा शत्रोरहं नृप । शमं नैवाभिगच्छामि चिन्तयानो विशाम्पते,महाराज! शत्रुकी वह अनन्त धनराशि देखकर मैं चिन्तित हो रहा हूँ; मुझे चैन नहीं मिलता
aparyantaṁ dhanaughaṁ taṁ dṛṣṭvā śatror ahaṁ nṛpa | śamaṁ naivābhigacchāmi cintayāno viśāmpate ||
മഹാരാജാവേ! ശത്രുവിന്റെ ആ അതിരില്ലാത്ത ധനപ്രവാഹം കണ്ടാൽ ഞാൻ ആശങ്കയിൽ ആകുന്നു; ഹേ ജനാധിപതേ! അതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് ശാന്തി ലഭിക്കുന്നില്ല.
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how envy and fixation on another’s prosperity destroy inner peace. Ethical failure begins internally: when one measures oneself by an opponent’s wealth, calm (śama) is lost and hostility is fueled.
Duryodhana, addressing a kingly figure, confesses that after witnessing the enemy’s immense wealth he is consumed by anxious brooding and cannot find mental tranquility—signaling the intensification of his resentment and rivalry.