Shloka 17
Śiśupāla-nigraha-prastāva: Yudhiṣṭhira’s Conciliation and Bhīṣma’s Defense of Kṛṣṇa
Book 2, Chapter 35
सवञ्जनान् सर्वकामै: समृद्धैः समतर्पयत् । अन्नवान् बहुभक्ष्यश्न भुक्तवज्जनसंवृत: । रत्नोपहारसम्पन्नो बभूव स समागम:,राजाने उस यज्ञमें आये हुए सब लोगोंको उनकी सभी कामनाएँ पूर्ण करके संतुष्ट किया। वह यज्ञसमारोह अन्नसे भरापूरा था, उसमें खाने-पीनेकी सब सामग्रियाँ पर्याप्त मात्रामें सदा प्रस्तुत रहती थीं। वह यज्ञ खा-पीकर तृप्त हुए लोगोंसे ही पूर्ण था। वहाँ कोई भूखा नहीं रहने पाता था तथा उस उत्सवसमारोहमें सब ओर रत्नोंका ही उपहार दिया जाता था
savañjanān sarvakāmaiḥ samṛddhaiḥ samatarpayat | annavān bahubhakṣyaś ca bhuktavaj-jana-saṃvṛtaḥ | ratnopahāra-sampanno babhūva sa samāgamaḥ ||
രാജാവ് ആ യജ്ഞത്തിൽ എത്തിയ എല്ലാവരെയും അവരുടെ ജനങ്ങളോടുകൂടി, സമൃദ്ധമായ വിഭവങ്ങളാൽ അവരുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റി തൃപ്തിപ്പെടുത്തി. ആ സംഗമം അന്നവും നാനാവിധ ഭോജനവസ്തുക്കളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു; ഭക്ഷിച്ച് തൃപ്തരായ അതിഥികളാൽ അത് നിറഞ്ഞുനിന്നു. ആ മഹോത്സവം എല്ലാടവും രത്നോപഹാരങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായി.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a king’s dharma of hospitality and generosity: a righteous ruler ensures that guests and dependents are fully provided for, desires are met through lawful abundance, and wealth is circulated through gifts rather than hoarded.
Vaiśampāyana describes a grand ceremonial gathering (yajña-like festival) where the king arranges plentiful food and delicacies, the attendees are fully fed, and valuable gifts—especially jewels—are distributed widely, creating an atmosphere of complete satisfaction and prosperity.