Shloka 6
Adhyāya 32: Rājasūya-Dīkṣā and Appointment of Court Offices (राजसूयदीक्षा तथा अधिकारविनियोगः)
शैरीषकं महोत्थं च वशे चक्रे महाद्युति: । आक्रोशं चैव राजर्षि तेन युद्धमभून्महत्,वहाँ उनका मत्तमयूर नामवाले शूरवीर क्षत्रियोंके साथ घोर संग्राम हुआ। उसपर अधिकार करनेके पश्चात् महान् तेजस्वी नकुलने समूची मरुभूमि (मारवाड़), प्रचुर धन- धान्यपूर्ण शैरीषक और महोत्थ नामक देशोंपर अधिकार प्राप्त कर लिया। महोत्थ देशके अधिपति राजर्षि आक्रोशको भी जीत लिया। आक्रोशके साथ उनका बड़ा भारी युद्ध हुआ था
vaiśampāyana uvāca | śairīṣakaṁ mahotthaṁ ca vaśe cakre mahādyutiḥ | ākrośaṁ caiva rājarṣi tena yuddham abhūn mahat |
മഹാദ്യുതിയുള്ള (നകുലൻ) ശൈരീഷകവും മഹോത്ഥവും വശപ്പെടുത്തി; രാജർഷി ആക്രോശനെയും കീഴടക്കി—അവനോടു മഹായുദ്ധം സംഭവിച്ചു।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames conquest as an instrument of kingship used to establish control and gather support for a larger dharmic-political aim, while acknowledging that even ‘legitimate’ campaigns entail severe conflict and suffering.
During the Pandavas’ expansion campaign, Nakula subdues the regions called Śairīṣaka and Mahottha and defeats their ruler Ākrośa after a major battle.