Shloka 15
Jarāsandha as Obstacle to the Rājasūya — Kṛṣṇa’s Strategic Genealogical Brief
Sabhā Parva, Adhyāya 13
प्रियं कर्तुमुपस्थातुं बलिकर्म स्वकर्मजम्,कामतो> प्युपयुञ्जानै राजसैलों भजैर्जनै: । दूसरे राजालोग विभिन्न देशके कुलीन वैश्योंके साथ धर्मराज युधिष्ठिरका प्रिय करने, उन्हें कर देने, अपने उपार्जित धन-रत्न आदिकी भेंट देने तथा संधि-विग्रहादि छः कार्योमें राजाको सहयोग देनेके लिये उनके पास आते थे। सदा धर्ममें ही लगे रहनेवाले राजा युधिष्ठिरके शासनकालमें राजस स्वभाववाले तथा लोभी मनुष्योंद्वारा इच्छानुसार धन आदिका उपभोग किये जानेपर भी उनका देश दिनोदिन उन्नति करने लगा
vaiśampāyana uvāca | priyaṃ kartum upasthātuṃ balikarma svakarmajam, kāmato 'py upayuñjānai rājasa-ailoṃ bhajair janaiḥ |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ധർമ്മരാജ യുധിഷ്ഠിരനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഉപസ്ഥിതരാകാനും ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ തൊഴിൽജന്യമായ പതിവ് ബലി-കരം കൊണ്ടുവന്നു. പല ദേശങ്ങളിലെ രാജാക്കന്മാർ, കുലീന വൈശ്യരോടൊപ്പം, സന്ധി-വിഗ്രഹം മുതലായ രാജകാര്യങ്ങളുടെ ആറു ഉപായങ്ങളിൽ സഹായം ചെയ്യാനും, കരങ്ങൾ അർപ്പിക്കാനും, തങ്ങൾ സമ്പാദിച്ച ധന-രത്നാദികൾ ഉപഹാരമായി സമർപ്പിക്കാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുക്കൽ എത്തി. രജോഗുണസ്വഭാവമുള്ള ലാഭികൾ ഇഷ്ടാനുസരണം ധനഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ചാലും, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ യുധിഷ്ഠിരന്റെ ഭരണത്തിൽ രാജ്യം ദിനംപ്രതി അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിച്ചു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Righteous governance rooted in dharma can sustain prosperity and social stability even when many subjects are driven by desire and greed; orderly tribute and loyal cooperation function best under a king committed to ethical rule.
The narration describes how people and other rulers approach Yudhiṣṭhira to please him and to render tribute and service; despite widespread worldly enjoyment among rājasa-minded and greedy persons, the kingdom flourishes under Yudhiṣṭhira’s dharma-centered reign.