Shloka 14
Jarāsandha as Obstacle to the Rājasūya — Kṛṣṇa’s Strategic Genealogical Brief
Sabhā Parva, Adhyāya 13
सर्वमेव न तत्रासीद् धर्मनित्ये युधिष्ठिरे । उन दिनों राजाके सुप्रबन्धसे ब्याजकी आजीविका, यज्ञकी सामग्री, गोरक्षा, खेती और व्यापार--इन सबकी विशेष उन्नति होने लगी। निर्धन प्रजाजनोंसे पिछले वर्षका बाकी कर नहीं लिया जाता था तथा चालू वर्षका कर वसूल करनेके लिये किसीको पीड़ा नहीं दी जाती थी। सदा धर्ममें तत्पर रहनेवाले युधिष्ठिरके शासनकालमें रोग तथा अग्निका प्रकोप आदि कोई भी उपद्रव नहीं था | १२-१३ ह ।। दस्युभ्यो वज्चकेभ्यश्व राज्ञ: प्रति परस्परम्
sarvam eva na tatrāsīd dharmanitye yudhiṣṭhire |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ധർമ്മനിഷ്ഠനായ യുധിഷ്ഠിരന്റെ ഭരണത്തിൽ അവ്യവസ്ഥയെന്നൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സുസംഘടിത ഭരണത്തിൽ ന്യായമായ ഉപജീവനവും പൊതുക്ഷേമവും വളർന്നു; യജ്ഞസാമഗ്രികൾ, ഗോറക്ഷണം, കൃഷി, വ്യാപാരം—എല്ലാം പ്രത്യേകമായി പുരോഗമിച്ചു. ദരിദ്ര പ്രജകളിൽ നിന്ന് കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ കുടിശ്ശിക നികുതി ഈടാക്കുകയില്ല; ഈ വർഷത്തെ നികുതി പിരിവിനായി ആരെയും പീഡിപ്പിക്കുകയുമില്ല. ആ ധർമ്മാധിഷ്ഠിത രാജ്യത്തിൽ രോഗമോ അഗ്നിപ്രകോപമോ പോലുള്ള ദുരന്തങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; കള്ളന്മാരുടെയും വഞ്ചകരുടെയും ഭയവും ഇല്ലായിരുന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A king established in dharma creates social order: prosperity grows, taxation is humane, and the vulnerable are protected. Ethical governance is shown not merely by wealth, but by the absence of coercion, fear, and preventable suffering.
Vaiśampāyana describes the conditions in Yudhiṣṭhira’s kingdom: livelihoods and key sectors flourish, people are not tormented for taxes, and there are no major disturbances such as disease, fire, or threats from bandits and cheats—presenting his reign as an exemplar of dharmic rule.