Shloka 16
Jarāsandha as Obstacle to the Rājasūya — Kṛṣṇa’s Strategic Genealogical Brief
Sabhā Parva, Adhyāya 13
अभिहर्तु नृपा: षट्सु पृथग् जात्यैश्व नैगमै: । ववृधे विषयस्तत्र धर्मनित्ये युधिषछ्ठिरे
abhihartu nṛpāḥ ṣaṭsu pṛthag jātyaiś ca naigamaiḥ | vavṛdhe viṣayas tatra dharmanitye yudhiṣṭhire ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അവിടെ വ്യത്യസ്ത ജാതികളുടെ ആറു വിഭാഗങ്ങളോടൊപ്പം വിവിധ നൈഗമങ്ങൾ (ശ്രേണികൾ/നഗരസമൂഹങ്ങൾ) ഉൾപ്പെടുത്തി രാജാക്കന്മാർ കരവും സേവയും അർപ്പിക്കാൻ മുന്നോട്ട് വന്നു. ഇങ്ങനെ ധർമ്മനിഷ്ഠനായ യുധിഷ്ഠിരന്റെ ഭരണത്തിൽ ആ രാജ്യത്തിന്റെ വിഭവവും വ്യാപ്തിയും വർധിച്ചു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse links political prosperity to ethical rule: when a king is dharma-nitya (steadfast in righteousness), diverse groups—other rulers and civic/mercantile bodies—willingly support the realm, and the kingdom’s resources and stability grow.
Vaiśampāyana describes the expansion and flourishing of Yudhiṣṭhira’s dominion: various kings and organized social-economic groups come forward to offer tribute/service, and the realm’s viṣaya (domain and revenues) increases under his dharmic leadership.