Shloka 10
विशीर्णनागाश्वर॒थ प्रवीरं बल॑ त्वदीयं यमराष्ट्रकल्पम् । अन्योन्यमासाद्य हत॑ महद्वि- नराश्वनागैर्गिरिकूटकल्पै:
sañjaya uvāca | viśīrṇa-nāgāśva-ratha-pravīraṃ balaṃ tvadīyaṃ yama-rāṣṭra-kalpam | anyonyam āsādya hataṃ mahad vinarāśva-nāgair giri-kūṭa-kalpaiḥ ||
നരേശ്വരാ! നിന്റെ സൈന്യത്തിലെ ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും പ്രധാന വീരന്മാരും എല്ലാം തകർന്നുപോയി. യുദ്ധഭൂമി യമരാജ്യത്തെപ്പോലെ ആയി. പർവ്വതശിഖരസമാനമായ മഹാനായ ആനകളും കുതിരകളും മനുഷ്യരും പരസ്പരം ഇടിച്ചുമുട്ടി പ്രാണം വിട്ടു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the catastrophic cost of war: when armies collide in rage and rivalry, the field becomes ‘like Yama’s realm,’ reminding the listener of impermanence and the ethical gravity of violence, even within a kṣatriya context.
Sañjaya reports to the king that the king’s forces have been devastated—elephants, horses, chariots, and leading fighters are broken; huge elephants and mixed ranks crash into each other, resulting in widespread death.