Shloka 4
नानापताकाकलिलं किड्किणीजालमालिनम्,“इसपर भाँति-भाँतिकी पताकाएँ फहरा रही हैं तथा वह छोटी-छोटी घंटियोंवाली झालरसे अलंकृत है। ये सफेद घोड़े आकाशमें विमानके समान इस रथको लेकर मानो उड़े जा रहे हैं। महामनस्वी कर्णकी इस ध्वजाको तो देखो, जिसमें हाथीके रस्सेका चिह्न बना हुआ है
sañjaya uvāca | nānā-patākā-kalilaṃ kiṅkiṇī-jāla-mālinam | śvetāśvāḥ kha iva vimāna-sadṛśaṃ rathaṃ vahanta iva | paśya karṇasya mahāmanasaḥ dhvajaṃ, yatra hastī-raśanā-cihnaṃ dṛśyate |
ആ രഥം നാനാവിധ പതാകകളാൽ നിറഞ്ഞു കുലുങ്ങുന്നു; ചെറുചെറു കിങ്കിണികളുടെ ജാലമാലയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വെളുത്ത കുതിരകൾ വലിക്കുമ്പോൾ അത് ആകാശത്തിൽ വിമാനംപോലെ സ്ലൈഡ് ചെയ്ത് പോകുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു. മഹാത്മാവായ കർണന്റെ ധ്വജം നോക്കുക—അതിൽ ആനയുടെ കെട്ടുകയർ (നാഗകക്ഷ) എന്ന ചിഹ്നം പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how outward splendor—banners, bells, and a striking standard—projects a warrior’s identity and confidence, yet it also heightens the ethical weight of battle: magnificent instruments are still employed in a conflict where dharma is under strain.
Sanjaya vividly describes Karna’s chariot: many banners flutter, bell-fringes adorn it, white horses seem to carry it like a heavenly vehicle, and Karna’s standard bears the emblem of an elephant’s rope.