Shloka 8
कर्णवधप्रसङ्गः / The Context of Karṇa’s Fall
Krishna’s Dharmic Recollection and the Decisive Astra
नैवाददानं न च संदधानं जानीमहे कतरेणास्यतीति । वामेन वा यदि वा दक्षिणेन स द्रोणपुत्र: समरे पर्यवर्तत्,द्रोणपुत्र अश्वत्थामा समरभूमिमें चारों ओर चक्कर लगाने लगा। वह कब बाण लेता, कब उसे धनुषपर रखता और कब किस हाथसे बायें अथवा दायेंसे छोड़ता था, यह हमलोग नहीं जान पाते थे
naivādādānaṁ na ca sandadhānaṁ jānīmahe katarēṇāsyatīti | vāmena vā yadi vā dakṣiṇena sa droṇaputraḥ samare paryavartat ||
അർജുനൻ പറഞ്ഞു—അവൻ എപ്പോൾ അമ്പെടുക്കുന്നു, എപ്പോൾ അത് നാണിൽ ചേർക്കുന്നു, എപ്പോൾ ഇടത്തുനിന്നോ വലത്തുനിന്നോ വിടുന്നു—ഇതൊന്നും ഞങ്ങൾക്കു തിരിച്ചറിയാനായില്ല. ഇങ്ങനെ ദ്രോണപുത്രൻ അശ്വത്ഥാമൻ സമരഭൂമിയിൽ ചുറ്റും ചക്രംവെച്ച് നീങ്ങി; അവന്റെ അതിവേഗവും അശ്രാന്തവുമായ ധനുർവിദ്യ ഞങ്ങളുടെ കാഴ്ചയെയും കുഴക്കിയിരുന്നു.
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how extraordinary martial skill can overwhelm ordinary perception in war, reminding the listener that battlefield outcomes are shaped not only by strength but by speed, technique, and the fog of combat—factors that complicate clear judgment and ethical decision-making in the moment.
Arjuna describes Aśvatthāmā’s rapid movements and shooting: he circles the battlefield so swiftly that Arjuna’s side cannot tell when he takes an arrow, sets it to the bow, or whether he releases it from the left or right—emphasizing Aśvatthāmā’s formidable presence in the fight.