Shloka 7
कर्णवधप्रसङ्गः / The Context of Karṇa’s Fall
Krishna’s Dharmic Recollection and the Decisive Astra
मेरे साथ युद्ध करते समय अश्वत्थामाके लिये आठ-आठ बैलोंसे जुते हुए आठ छकड़े सैकड़ों-हजारों बाण ढोते रहते थे। उसके चलाये हुए उन सभी बाणोंको मैंने अपने बाणोंसे मारकर उसी तरह नष्ट कर दिया, जैसे वायु मेघोंके समूहको छिन्न-भिन्न कर देती है ।। ततो5परान् बाणसंघाननेका- नाकर्णपूर्णायतविप्रमुक्तान् ससर्ज शिक्षास्त्रबलप्रयत्नै- स्तथा यथा प्रावृषि कालमेघ:,तत्पश्चात् जैसे वर्षाकालमें मेघोंकी काली घटा जलकी वर्षा करती है, उसी प्रकार शिक्षा, अस्त्र, बल और प्रयत्नोंद्वारा धनुषको कानतक खींचकर छोड़े गये बहुत-से बाणसमूह उसने बरसाये
arjuna uvāca | mayā saha yudhyamānasya aśvatthāmnaḥ prati aṣṭāṣṭa-balair yuktāni aṣṭa śakaṭāni śataśaḥ sahasraśaś ca bāṇān vahanti sma | tena muktān sarvān tān bāṇān aham api svair bāṇair hatvā tathā nāśayām āsaṃ yathā vāyur meghasaṃghān vichinatti || tato 'parān bāṇasaṃghān anekān ākārṇapūrṇāyatavipramuktān | sasarja śikṣāstrabalaprayatnaiḥ tathā yathā prāvṛṣi kālameghaḥ ||
എന്നോടു യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ അശ്വത്ഥാമനുവേണ്ടി എട്ട്-എട്ട് കാളകളാൽ കെട്ടിയ എട്ട് വണ്ടികൾ നിരന്തരം നൂറുകളും ആയിരങ്ങളും അമ്പുകൾ കൊണ്ടുവന്നു. അവൻ വിട്ട ആ അമ്പുകളെല്ലാം ഞാൻ എന്റെ അമ്പുകളാൽ അടിച്ചു നശിപ്പിച്ചു—കാറ്റ് മേഘക്കൂട്ടങ്ങളെ ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ. പിന്നെ അവൻ വില്ല് ചെവിവരെ വലിച്ച്, പരിശീലനം, ആയുധനൈപുണ്യം, ബലം, പരിശ്രമം എന്നിവയുടെ പൂർണ്ണ ശക്തിയോടെ അനവധി അമ്പുവർഷങ്ങൾ പെയ്തു—മഴക്കാലത്ത് കറുത്ത മേഘം ജലവൃഷ്ടി പെയ്യുന്നതുപോലെ.
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined mastery in action: even when an opponent brings overwhelming resources and rains down weapons with full training and effort, steadiness, skill, and timely counteraction can neutralize excess force. Ethically, it reflects the kṣatriya ideal of meeting aggression with controlled competence rather than panic or cruelty.
Arjuna describes Aśvatthāmā’s intense missile-attack. Aśvatthāmā has multiple carts supplying vast numbers of arrows and unleashes repeated volleys drawn to the ear. Arjuna counters by cutting down and destroying those arrows in mid-flight, comparing his interception to wind scattering clouds, while Aśvatthāmā’s barrage is compared to monsoon clouds raining.