Adhyaya 184

Verse 1

नील ()) आ+_अस+- दयशीत्याधिकशततमो<् ध्याय: कर्णने अर्जुनपर शक्ति क्‍यों नहीं छोड़ी

ധൃതരാഷ്ട്രൻ പറഞ്ഞു—സഞ്ജയാ! സൂതപുത്രൻ കർണ്ണന്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന ആ ദിവ്യശക്തി ഒരേയൊരു വീരനെ വധിച്ചാൽ പിന്നെ നിഷ്ഫലമാകേണ്ടതായിരുന്നു എങ്കിൽ, അവൻ എല്ലാവരെയും വിട്ട് പാർഥൻ അർജുനനിലേക്കു തന്നെ അത് എറിയാതിരുന്നതെന്ത്?

Verse 2

तस्मिन्‌ हते हता हि स्यु: सर्वे पाण्डवसृञ्जया: । एकवीरवथधे कस्माद्‌ युद्धे न जयमादथे

അർജുനൻ ഹതനായിരുന്നെങ്കിൽ പാണ്ഡവരും സൃഞ്ജയരും എല്ലാവരും സ്വയം നശിച്ചവരായേനെ. അങ്ങനെ ആയിരിക്കെ, ആ ഒരേയൊരു വീരനെ വധിച്ച് യുദ്ധവിജയം എന്തുകൊണ്ട് നേടാതിരന്നു?

Verse 3

आहूतो न निवर्तेयमिति तस्य महाव्रतम्‌ । स्वयं मार्गयितव्य: स सूतपुत्रेण फाल्गुन:

വായു പറഞ്ഞു—‘യുദ്ധത്തിൽ വിളിക്കപ്പെട്ടാൽ ഞാൻ പിൻമാറുകയില്ല’ എന്നതാണ് അവന്റെ മഹാവ്രതം. അതിനാൽ അത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ സൂതപുത്രൻ കർണ്ണൻ തന്നെ ഫാൽഗുനൻ അർജുനനെ സ്വയം തേടേണ്ടതായിരുന്നു.

Verse 4

ततो द्वैरथमानीय फाल्गुनं शक्रदत्तया । जघान न वृष: कस्मात्‌ तन्‍्ममाचक्ष्व संजय

അതിനുശേഷം ഫാൽഗുനനെ (അർജുനനെ) ദ്വൈരഥയുദ്ധത്തിലേക്ക് വലിച്ചുകൊണ്ടുവന്നിട്ടും, തന്റെ ധർമ്മനിഷ്ഠയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന വൃഷൻ (കർണ്ണൻ) ഇന്ദ്രൻ നൽകിയ ശക്തിയാൽ അവനെ എന്തുകൊണ്ട് വധിച്ചില്ല? സഞ്ജയാ, എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരിക.

Verse 5

नूनं बुद्धिविहीनश्चवाप्पसहायश्व मे सुतः । शत्रुभिव्य॑सित: पाप: कथं नु स जयेदरीन्‌

നിശ്ചയം എന്റെ പുത്രൻ ബുദ്ധിവിഹീനനും ഇപ്പോൾ സഹായരഹിതനും ആകുന്നു. ശത്രുക്കൾ അവനെ വഞ്ചിച്ച് കുടുക്കിലാക്കി; ആ പാപി ഇനി ശത്രുക്കളെ എങ്ങനെ ജയിക്കും?

Verse 6

या हास्य परमा शक्तिर्जयस्य च परायणम्‌ | सा शक्तिर्वासुदेवेन व्यंसिता च घटोत्कचे,जो इसकी सबसे बड़ी शक्ति और विजयका आधार-स्तम्भ थी, उस दिव्य शक्तिको घटोत्कचपर चलवाकर श्रीकृष्णने व्यर्थ कर दिया

അത് അവന്റെ പരമശക്തിയും ജയത്തിന്റെ ആശ്രയസ്തംഭവും ആയിരുന്നു; ആ ദിവ്യശക്തിയെ വാസുദേവൻ (ശ്രീകൃഷ്ണൻ) ഘടോത്കചനിൽ പ്രയോഗിപ്പിച്ച് അവിടെത്തന്നെ ചെലവാക്കി കളഞ്ഞു.

Verse 7

कुणेर्यथा हस्तगतं हियेत्‌ फलं बलीयसा । तथा शक्तिरमोघा सा मोघी भूता घटोत्कचे

ശക്തൻ ഒരാൾ മുടന്തന്റെ കൈയിൽ കിട്ടിയ ഫലം കവർന്നെടുക്കുന്നതുപോലെ, ശ്രീകൃഷ്ണൻ ആ അമോഘശക്തിയെ ഘടോത്കചനിൽ പ്രയോഗിപ്പിച്ച് മറ്റുള്ള ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി നിഷ്ഫലമാക്കി.

Verse 8

यथा वराहस्य शुनश्च युध्यतो- स्तयोरभावे श्वपचस्य लाभ: । मन्ये विद्वन्‌ वासुदेवस्य तद्धद्‌ युद्धे लाभ: कर्णहैडिम्बयोर्व

വിദ്വാനേ! വരാഹവും ശുനകവും തമ്മിൽ പൊരുതുമ്പോൾ അവരിൽ ഒരുവൻ നശിച്ചാൽ ലാഭം ഒടുവിൽ ശ്വപചനു (ചണ്ഡാലന്) തന്നെയാകുന്നതുപോലെ, കർണ്ണനും ഘടോത്കചനുമിടയിലെ യുദ്ധത്തിൽ ലാഭം വാസുദേവനന്ദനൻ ശ്രീകൃഷ്ണനു തന്നെയെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.

Verse 9

घटोत्कचो यदि हन्याद्धि कर्ण परो लाभ: स भवेत्‌ पाण्डवानाम्‌ | वैकर्तनो वा यदि त॑ निहन्यात्‌ तथापि कृत्यं शक्तिनाशात्‌ कृतं स्यात्‌

വായു പറഞ്ഞു—കർണൻ ഘടോത്കചനെ വധിച്ചാൽ പാണ്ഡവർക്ക് മഹാലാഭം. അല്ലെങ്കിൽ വൈകർത്തനൻ (കർണൻ) തന്നെയവനെ കൊന്നാലും കാര്യം സിദ്ധം—ഇന്ദ്രദത്ത അമോഘശക്തി നശിക്കുന്നതുതന്നെ ആവശ്യപ്രയോജനം പൂർത്തിയാക്കും.

Verse 10

इति प्राज्ञ: प्रज़्॒यैतद्‌ विचिन्त्य घटोत्कचं सूतपुत्रेण युद्धे । अघातयद्‌ वासुदेवो नृसिंह: प्रियं कुर्वन्‌ पाण्डवानां हितं च

ഇങ്ങനെ പ്രാജ്ഞനായ, മനുഷ്യരിൽ സിംഹസമാന പരാക്രമിയായ വാസുദേവൻ (ശ്രീകൃഷ്ണൻ) ഈ കാര്യം വ്യക്തമായി ആലോചിച്ച്—പാണ്ഡവർക്ക് പ്രിയവും ഹിതവും വരുത്താൻ—യുദ്ധത്തിൽ സൂതപുത്രൻ കർണന്റെ കൈകൊണ്ട് ഘടോത്കചനെ വധിപ്പിച്ചു.

Verse 11

संजय उवाच एतच्चिकीर्षितं ज्ञात्वा कर्णस्य मधुसूदन: । नियोजयामास तदा द्वैरथे राक्षसेश्वरम्‌

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—കർണന്റെ ഈ ഉദ്ദേശ്യം അറിഞ്ഞ മധുസൂദനൻ (ശ്രീകൃഷ്ണൻ) അപ്പോൾ ആ രഥദ്വന്ദ്വയുദ്ധത്തിൽ രാക്ഷസേശ്വരനെ (ഘടോത്കചനെ) നിയോഗിച്ചു; കർണന്റെ അമോഘായുധം അവിടെ തന്നെ ചെലവായി നിർവീര്യമാകേണ്ടതിനായി.

Verse 12

घटोत्कचं महावीर्य महाबुद्धिर्जनार्दन: । अमोघाया विघातार्थ राजन दुर्मन्त्रिते तव

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! മഹാബുദ്ധിയുള്ള ജനാർദനൻ (ശ്രീകൃഷ്ണൻ) കർണന്റെ അമോഘശക്തിയെ നിഷ്ഫലമാക്കാൻ മഹാവീര്യനായ ഘടോത്കചനെ മുന്നോട്ട് നിർത്തി. രാജാവേ, ഇത് നിന്റെ ദുർമന്ത്രണയുടെ ഫലമാണ്.

Verse 13

तदैव कृतकार्या हि वयं स्याम कुरूद्वह । न रक्षेद्‌ यदि कृष्णस्तं पार्थ कर्णान्महारथात्‌,कुरुश्रेष्ठ! यदि श्रीकृष्ण महारथी कर्णसे कुन्तीकुमार अर्जुनकी रक्षा न करते तो हमलोग उसी समय कृतकार्य हो गये होते

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—കുരൂദ്വഹാ! ശ്രീകൃഷ്ണൻ മഹാരഥിയായ കർണനിൽ നിന്ന് പാർഥനെ (അർജുനനെ) രക്ഷിച്ചില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ, ഞങ്ങൾ അന്നേ നിമിഷം കൃതകൃത്യരായേനെ.

Verse 14

साश्वध्वजरथ: संख्ये धृतराष्ट्र पतेद्‌ भुवि । विना जनार्दन॑ पार्थो योगानामीश्वरं प्रभुम्‌

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—ധൃതരാഷ്ട്ര മഹാരാജാവേ! യോഗങ്ങളുടെ ഈശ്വരനും പ്രഭുവുമായ ജനാർദ്ദനൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഇല്ലെങ്കിൽ, പാർഥൻ (അർജുനൻ) കുതിരകളും പതാകയും രഥവും സഹിതം യുദ്ധഭൂമിയിൽ തീർച്ചയായും നിലംപതിക്കും.

Verse 15

तैस्तैरुपायैर्बहुभी रक्ष्यमाण: स पार्थिव । जयत्यभिमुख: शत्रून्‌ पार्थ: कृष्णेन पालित:

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! ശ്രീകൃഷ്ണൻ പലവിധ ഉപായങ്ങളാൽ പാർഥനെ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നു; അവന്റെ സംരക്ഷണത്തിലായിട്ടാണ് പാർഥൻ നേരിൽപോരിൽ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നത്.

Verse 16

स विशेषात्‌ त्वमोघाया: कृष्णो5रक्षत पाण्डवम्‌ | हन्यात्‌ क्षिप्रं हि कौन्तेयं शक्तिवृक्षमिवाशनि:

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—വിശേഷ പരിശ്രമത്തോടെ ശ്രീകൃഷ്ണൻ ആ അമോഘശക്തിയിൽ നിന്ന് പാണ്ഡവനെ (അർജുനനെ) കാത്തു; അല്ലെങ്കിൽ ഇടിമിന്നൽ വൃക്ഷത്തെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ അത് കുന്തീപുത്രനെ വേഗത്തിൽ വധിച്ചേനേ.

Verse 17

धृतराष्ट उवाच विरोधी च कुमन्त्री च प्राज्ञममानी ममात्मज: । यस्यैव समतिक्रान्तो वधोपायो जयं प्रति

ധൃതരാഷ്ട്രൻ പറഞ്ഞു—സഞ്ജയാ! എന്റെ മകൻ വിരോധസ്വഭാവിയും ദുഷ്‌മന്ത്രികളുടെ വശപ്പെട്ടവനും, താനേ പ്രാജ്ഞനെന്ന് അഹങ്കരിക്കുന്നവനുമാണ്; അതിനാൽ ജയത്തിനായി അർജുനവധത്തിന് ഉണ്ടായിരുന്ന ആ അമോഘ ഉപായം അവന്റെ കൈവിട്ടുപോയി.

Verse 18

सवा कर्णो महाबुद्धि: सर्वशस्त्रभूतां वर: । न मुक्तवान्‌ कथं सूत ताममोघां धनंजये,सूत! समस्त शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ कर्ण तो बड़ा बुद्धिमान्‌ है; उसने स्वयं ही उस अमोघ शक्तिको अर्जुनपर कैसे नहीं छोड़ा?

ധൃതരാഷ്ട്രൻ പറഞ്ഞു—സൂതാ! മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനും എല്ലാ ആയുധധാരികളിലും ശ്രേഷ്ഠനുമായ കർണൻ ധനഞ്ജയൻ (അർജുനൻ) മേൽ ആ അമോഘശക്തി എന്തുകൊണ്ട് പ്രയോഗിച്ചില്ല?

Verse 19

तवापि समतिक्रान्तमेतद्‌ गावल्गणे कथम्‌ | एतमर्थ महाबुद्धे यत्‌ त्वया नावबोधित:,परम बुद्धिमान्‌ गवल्गणकुमार! तुम्हारे ध्यानसे यह बात कैसे निकल गयी कि तुमने कर्णको इसके विषयमें कुछ नहीं समझाया

ധൃതരാഷ്ട്രൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഗാവൽഗണാ! ഈ കാര്യം നിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽ നിന്നുപോലും എങ്ങനെ വഴുതിപ്പോയി? ഹേ മഹാബുദ്ധിമാനേ, നീ ഇതിന്റെ അർത്ഥം എങ്ങനെ ഗ്രഹിച്ചില്ല?

Verse 20

संजय उवाच दुर्योधनस्य शकुनेर्मम दुःशासनस्य च । रात्रौ रात्रौ भवत्येषा नित्यमेव समर्थना

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! ദുര്യോധനൻ, ശകുനി, ദുഃശാസനൻ, ഞാനും—രാത്രി രാത്രിയായി—എപ്പോഴും ഇതേ പ്രേരണയോടെ ആവർത്തിച്ച് സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുന്നു.

Verse 21

श्वः सर्वसैन्यान्युत्सूज्य जहि कर्ण धनंजयम्‌ । प्रेष्यवत्‌ पाण्डुपज्चालानुपभोक्ष्यामहे तत:

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! ഞങ്ങൾ കർണനോട് ആവർത്തിച്ച് പറയുന്നത് ഇതാണ്—“കർണാ! നാളെ മറ്റു സൈന്യകാര്യങ്ങൾ എല്ലാം വിട്ട് ധനഞ്ജയനെ (അർജുനനെ) വധിക്ക. പിന്നെ പാണ്ഡവരെയും പാഞ്ചാലരെയും ദാസന്മാരെപ്പോലെ ആക്കി, ഇഷ്ടാനുസരണം ആധിപത്യം അനുഭവിക്കാം.”

Verse 22

अथवा निहते पार्थे पाण्डवान्यतमं ततः । स्थापयेद्‌ यदि वार्ष्णेयस्तस्मात्कृष्णो हि हन्यताम्‌

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—“അല്ലെങ്കിൽ പാർഥൻ (അർജുനൻ) വധിക്കപ്പെട്ടാൽ വൃഷ്ണിവംശീയനായ കൃഷ്ണൻ മറ്റൊരു പാണ്ഡവനെ യുദ്ധത്തിന് ഉയർത്തി നിർത്തുമെന്നു നീ കരുതുന്നുവെങ്കിൽ—അതുകൊണ്ടുതന്നെ കൃഷ്ണനെയേ വധിക്കണം.”

Verse 23

कृष्णो हि मूलं पापडूनां पार्थ: स्कन्ध इवोद्गत:ः । शाखा इवेतरे पार्था: पञ्चाला: पत्रसंज्ञिता:

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—“കൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ് പാണ്ഡവരുടെ മൂലം; പാർഥൻ (അർജുനൻ) ഉയർന്നു നിൽക്കുന്ന തണ്ടുപോലെ. മറ്റു പൃഥാപുത്രർ ശാഖകളെപ്പോലെ, പാഞ്ചാലർ ഇലകളെപ്പോലെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.”

Verse 24

कृष्णाश्रया: कृष्णबला: कृष्णनाथाश्न पाण्डवा: । कृष्ण: परायणं चैषां ज्योतिषामिव चन्द्रमा:

പാണ്ഡവർ കൃഷ്ണാശ്രിതരാണ്; അവരുടെ ബലവും കൃഷ്ണൻ, അവരുടെ നാഥനും രക്ഷകനും കൃഷ്ണൻ തന്നെ. ജ്യോതിസ്സുകളിൽ ചന്ദ്രൻ പരമ ആശ്രയവും വഴികാട്ടുന്ന പ്രകാശവുമാകുന്നതുപോലെ, ഇവരുടെ പരമ ശരണം ശ്രീകൃഷ്ണൻ.

Verse 25

तस्मात्‌ पर्णानि शाखाश्व स्कन्ध॑ चोत्सृज्य सूतज । कृष्णं हि विद्धि पाण्डूनां मूलं सर्वत्र सर्वदा

അതുകൊണ്ട്, ഹേ സൂതനന്ദനാ! ഇലകളും കൊമ്പുകളും തണ്ടും വിട്ട് വേരിനേ തന്നെ വെട്ടുക. പാണ്ഡവരുടെ മൂലം എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും കൃഷ്ണൻ തന്നെയെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊൾക.

Verse 26

हन्याद्‌ यदि हि दाशाह कर्णो यादवनन्दनम्‌ | कृत्स्ना वसुमती राजन्‌ वशे तस्य न संशय:,राजन! यदि कर्ण यादवनन्दन श्रीकृष्णको मार डालता, तो यह सारी पृथ्वी उसके वशमें हो जाती, इसमें संशय नहीं है

രാജാവേ! കർണ്ണൻ ദാശാർഹനായ യാദവനന്ദനൻ ശ്രീകൃഷ്ണനെ വധിച്ചാൽ, സംശയമില്ലാതെ ഈ സമസ്ത ഭൂമിയും അവന്റെ അധീനമാകും.

Verse 27

यदि हि स निहतः शयीत भूमौ यदुकुलपाण्डवनन्दनो महात्मा । ननु तव वसुधा नरेन्द्र सर्वा सगिरिसमुद्रवना वशं व्रजेत

നരേന്ദ്രാ! യദുകുലത്തിനും പാണ്ഡവർക്കും ആനന്ദം പകരുന്ന മഹാത്മാവ് ശ്രീകൃഷ്ണൻ വധിക്കപ്പെട്ടു യുദ്ധഭൂമിയിൽ കിടന്നാൽ, പർവതങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും വനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ ഈ സമസ്ത ഭൂമിയും തീർച്ചയായും നിന്റെ അധീനത്തിലാകും.

Verse 28

सातु बुद्धि: कृताप्येवं जाग्रति त्रिदशेश्वरे । अप्रमेये हृषीकेशे युद्धकालेडप्यमुहयुत

ഇങ്ങനെ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്തിട്ടും, യുദ്ധസമയത്ത് സദാ ജാഗരൂകനായ അപ്രമേയ ദേവേശ്വരൻ ഹൃഷീകേശൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ സമീപത്തേക്ക് ചെന്നാൽ പോലും അവന്റെ മനസ്സ് മോഹത്തിൽ പതറിപ്പോകുമായിരുന്നു.

Verse 29

अर्जुन चापि राधेयात्‌ सदा रक्षति केशव: । न होनमैच्छत्‌ प्रमुखे सौते: स्थापयितुं रणे

കേശവൻ എപ്പോഴും രാധേയൻ കർണ്ണനിൽ നിന്ന് അർജുനനെ കാത്തുരക്ഷിച്ചു. അതുകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിന്റെ മുൻനിരയിൽ സൂതപുത്രനെ അനുകൂലസ്ഥാനത്ത് നിർത്താൻ അവൻ ആഗ്രഹിച്ചില്ല.

Verse 30

भगवान्‌ श्रीकृष्ण अर्जुनको सदा राधानन्दन कर्णसे बचाये रखते थे। उन्होंने रणभूमिमें अर्जुनको सूतपुत्र कर्णके सम्मुख खड़ा करनेकी कभी इच्छा नहीं की ।।

ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ എപ്പോഴും രാധാനന്ദനൻ കർണ്ണനിൽ നിന്ന് അർജുനനെ കാത്തുരക്ഷിച്ചു. യുദ്ധഭൂമിയിൽ അർജുനനെ കർണ്ണന്റെ നേരെ നിർത്താൻ അവൻ ഒരിക്കലും ആഗ്രഹിച്ചില്ല. അതുകൊണ്ട് അച്യുതൻ മറ്റു മഹാരഥന്മാരെ കർണ്ണന്റെ അടുത്തേക്ക് അയച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു—“ആ അമോഘ ശക്തിയെ എങ്ങനെ വ്യർത്ഥമാക്കാം?” എന്ന് ചിന്തിച്ച്.

Verse 31

यश्चैवं रक्षते पार्थ कर्णात्‌ कृष्णो महामना: । आत्मानं स कथं राजन्‌ न रक्षेत्‌ पुरुषोत्तम:

രാജാവേ! മഹാമനസ്സുള്ള പുരുഷോത്തമൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ കർണ്ണനിൽ നിന്ന് പാർഥനെ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവൻ തന്റെ രക്ഷ എങ്ങനെ ചെയ്യാതിരിക്കും?

Verse 32

परिचिन्त्य तु पश्यामि चक्रायुधमरिंदमम्‌ । न सोस्ति त्रिषु लोकेषु यो जयेत जनार्दनम्‌

ഞാൻ നന്നായി ആലോചിച്ച് നോക്കുമ്പോൾ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ശത്രുദമനനായ ചക്രായുധധാരി ജനാർദ്ദനൻ ശ്രീകൃഷ്ണനെ ജയിക്കാനാകുന്നവൻ ആരുമില്ല.

Verse 33

ततः कृष्णं महाबाहुं सात्यकि: सत्यविक्रम: । पप्रच्छ रथशार्दूल: कर्ण प्रति महारथ:

അതിനുശേഷം, രഥികളിൽ സിംഹസമനായ സത്യവിക്രമൻ മഹാരഥി സാത്യകി, മഹാബാഹുവായ ശ്രീകൃഷ്ണനോട് കർണ്ണനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.

Verse 34

अयं च प्रत्यय: कर्णे शक्तिश्चलामितविक्रमा । किमर्थ सूतपुत्रेण न मुक्ता फाल्गुने तु सा

പ്രഭോ! കര്‍ണന് ആ ശക്തിയുടെ പ്രഭാവത്തില് വിശ്വാസം ഉണ്ടായിരുന്നു. അമിത പരാക്രമം പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന ആ ദിവ്യശക്തി അവന്റെ കൈയില് തന്നെയുണ്ടായിരുന്നിട്ടും, സൂതപുത്രന് അത് ഫാല്‍ഗുനനായ അര്‍ജുനനില് എന്തുകൊണ്ട് പ്രയോഗിച്ചില്ല?

Verse 35

श्रीवायुदेव उवाच दुःशासनश्व कर्णश्र शकुनिश्च ससैन्धव: । सतत मन्त्रयन्ति सम दुर्योधनपुरोगमा:

ശ്രീ വായുദേവന് പറഞ്ഞു—ദുര്യോധനനെ മുന്നില് വെച്ച് ദുഃശാസനന്‍, കര്‍ണന്‍, ശകുനി, സൈന്ധവന്‍ (ജയദ്രഥന്‍) എന്നിവര് നിരന്തരം രഹസ്യമായി ആലോചിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 36

कर्ण कर्ण महेष्वास रणेडमितपराक्रम । नान्यस्य शक्तिरेषा ते मोक्तव्या जयतां वर

വായു പറഞ്ഞു—ഹേ കര്‍ണാ, മഹാധനുര്ധരാ! യുദ്ധത്തില് അപ്രതിഹത പരാക്രമമുള്ളവനേ, ജയികളില് ശ്രേഷ്ഠനേ! നിന്റെ ഈ ശക്തി മറ്റാരുടെയും മേല് പ്രയോഗിക്കരുത്; ഇത് ആര്ക്കായി നിയതമായിട്ടുണ്ടോ അവനുവേണ്ടി തന്നെ സൂക്ഷിക്ക.

Verse 37

ऋते महारथात्‌ कर्ण कुन्तीपुत्राद्‌ धनंजयात्‌ । भगवान्‌ श्रीकृष्ण बोले--सात्यके! दुःशासन

വായു പറഞ്ഞു—കുന്തീപുത്രനായ ധനഞ്ജയ അര്‍ജുനനോട് തുല്യനായ മഹാരഥന്‍, കര്‍ണനെ ഒഴികെ, മറ്റാരുമില്ല. അവന്‍ അവരില് എല്ലാവരിലും അത്യധികം യശസ്സുള്ളവന്‍—ദേവന്മാരില് വാസവനായ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ.

Verse 38

तस्मिन्‌ विनिहते पार्थे पाण्डवा: सृञज्जयै: सह । भविष्यन्ति गतात्मान: सुरा इव निरग्नय:

ആ പാർത്ഥൻ വധിക്കപ്പെട്ടാൽ പാണ്ഡവർ സൃഞ്ജയരോടൊപ്പം ജീവശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ടവരെപ്പോലെ ആകും—യജ്ഞാഗ്നിയില്ലാത്ത ദേവന്മാരെപ്പോലെ.

Verse 39

३७-३८ ।। तथेति च प्रतिज्ञातं कर्णेन शिनिपुड्भव । ह्ृदि नित्यं च कर्णस्य वधो गाण्डीवधन्वचन:

“തഥാസ്തു” എന്നു, ഹേ ശിനിവംശോത്ഭവാ, കര്‍ണന്‍ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. എങ്കിലും കര്‍ണന്റെ ഹൃദയത്തില്‍ ഗാണ്ഡീവധാരിയുടെ വധചിന്ത നിരന്തരം നിലനിന്നു; അര്‍ജുനവധസങ്കല്‍പം അവനില്‍ അചഞ്ചലമായി ഉറച്ചു.

Verse 40

शिनिप्रवर! कर्णने वैसा ही करनेकी उनके सामने प्रतिज्ञा भी की थी। कर्णके हृदयमें नित्य-निरन्तर गाण्डीवधारी अर्जुनके वधका संकल्प उठता रहता था ।।

ഹേ ശിനിവംശ-ശ്രേഷ്ഠാ! കര്‍ണന്‍ അവരുടെ മുന്നില്‍ തന്നേ അങ്ങനെ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തിരുന്നു. കര്‍ണന്റെ ഹൃദയത്തില്‍ ഗാണ്ഡീവധാരിയായ അര്‍ജുനനെ വധിക്കാനുള്ള സങ്കല്‍പം നിരന്തരം ഉയരുകയായിരുന്നു. എന്നാല്‍, ഹേ യോദ്ധാശ്രേഷ്ഠാ, ഞാനാണ് രാധേയനായ കര്‍ണനെ മോഹത്തില്‍ ആക്കി വെച്ചത്; അതുകൊണ്ടു ശ്വേതവാഹനനായ പാണ്ഡവ അര്‍ജുനനിലേക്കു അവന്‍ ആ ശക്തി എറിയുകയില്ലായിരുന്നു.

Verse 41

फाल्गुनस्य हि सा मृत्युरिति चिन्तयतो5निशम्‌ | ननिद्रा न च मे हर्षो मनसो<स्ति युधां वर

ഹേ യോദ്ധാശ്രേഷ്ഠാ! ‘ഇതുതന്നെ ഫാല്‍ഗുണന്റെ മരണം’ എന്നു നിരന്തരം ചിന്തിക്കുന്നതിനാല്‍ എനിക്ക് നിദ്ര വരില്ല; മനസ്സില്‍ ഹര്‍ഷവും ഉദിക്കുകയില്ല.

Verse 42

वीरवर! वह शक्ति अर्जुनके लिये मृत्युस्वरूप है, इस चिन्तामें निरन्तर डूबे रहनेके कारण न तो मुझे नींद आती थी और न मेरे मनमें कभी हर्षका उदय होता था ।।

ഹേ വീരശ്രേഷ്ഠാ! ആ ശക്തി അര്‍ജുനനു മരണസ്വരൂപമായിരുന്നു; ആ ആശങ്കയില്‍ നിരന്തരം മുങ്ങിയതിനാല്‍ എനിക്ക് നിദ്ര വന്നില്ല, ഹൃദയത്തില്‍ ഹര്‍ഷവും ഉദിച്ചില്ല. എന്നാല്‍, ഹേ ശിനിവംശശിരോമണേ—അതേ ആയുധം ഘടോത്കചനിലേക്കു പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടതു കണ്ടിട്ട്, ഇന്ന് ധനഞ്ജയന്‍ മരണത്തിന്റെ വായില്‍നിന്ന് മോചിതനായെന്നു ഞാൻ ഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 43

नपिता न च मे माता न यूयं॑ भ्रातरस्तथा । न च प्राणास्तथा रक्ष्या यथा बीभत्सुराहवे

എന്റെ പിതാവും അല്ല, എന്റെ മാതാവും അല്ല, നിങ്ങളും—എന്റെ സഹോദരന്മാരും അല്ല; എന്റെ പ്രാണനും അത്രത്തോളം കാക്കേണ്ടതല്ല—യുദ്ധത്തില്‍ ബീഭത്സു (അര്‍ജുനന്‍) കാക്കപ്പെടേണ്ടതുപോലെ.

Verse 44

त्रैलोक्यराज्याद्‌ यत्‌ किंचिद्‌ भवेदन्यत्‌ सुदुर्लभम्‌ । नेच्छेयं सात्वताहं तद्‌ विना पार्थ धनंजयम्‌

ഹേ സാത്യകീ! ത്രിലോകരാജ്യത്തേക്കാളും മഹത്തായ അത്യന്തം ദുർലഭമായ ഒന്നുണ്ടായാലും, പാർഥ ധനഞ്ജയൻ (അർജുനൻ) ഇല്ലാതെ ഞാൻ അതിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.

Verse 45

अतः प्रहर्ष: सुमहान्‌ युयुधानाद्य मे5भवत्‌ | मृतं प्रत्यागतमिव दृष्टवा पार्थ धनंजयम्‌,युयुधान! इसीलिये जैसे कोई मरकर लौट आया हो उसी प्रकार कुन्तीपुत्र अर्जुनको देखकर आज मुझे बड़ा भारी हर्ष हुआ था

അതുകൊണ്ട്, ഹേ യുയുധാന! ഇന്ന് എനിക്ക് അത്യന്തം മഹത്തായ ആനന്ദം ഉദിച്ചു. പാർഥ ധനഞ്ജയനെ (അർജുനനെ) കണ്ടപ്പോൾ മരിച്ചവൻ വീണ്ടും മടങ്ങിവന്നതുപോലെ തോന്നി.

Verse 46

अततश्र प्रहितो युद्धे मया कर्णाय राक्षस: । न हान्यः समरे रात्रौ शक्त: कर्ण प्रबाधितुम्‌

യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ കർണനെതിരെ അതതശ്ര എന്ന രാക്ഷസനെ അയച്ചു. രാത്രിസമരത്തിൽ അവനെ ഒഴികെ മറ്റാരും കർണനെ തടയുകയോ പീഡിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യാൻ ശേഷിയുള്ളവരല്ല.

Verse 47

इसी उद्देश्यसे मैंने युद्धमें कर्णका सामना करनेके लिये उस राक्षसको भेजा था। उसके सिवा दूसरा कोई रात्रिके समय समरांगणमें कर्णको पीड़ित नहीं कर सकता था ।।

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—മഹാരാജാവേ! ധനഞ്ജയൻ (അർജുനൻ) ന്റെ ഹിതത്തിൽ നിരന്തരം ഏർപ്പെട്ടും അവനു പ്രിയമായ കാര്യങ്ങളിൽ സദാ രതനുമായ ദേവകീനന്ദനൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ അന്നേരം സാത്യകിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 182

इति श्रीमहा भारते द्रोणपर्वणि घटोत्कचवधपर्वणि रात्रियुद्धे कृष्णवाक्ये द्ववशीत्यधिकशततमो<ध्याय:

ഇങ്ങനെ ശ്രീമഹാഭാരതത്തിലെ ദ്രോണപർവത്തിലെ ഘടോത്കചവധപർവത്തിൽ, രാത്രിയുദ്ധവും ‘കൃഷ്ണവാക്യം’വും സംബന്ധിക്കുന്ന നൂറ്റി എൺപത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.

Verse 1819

इस प्रकार श्रीमह्माभारत द्रोणपर्वके अन्तर्गत घटोत्कचवधपर्वमें रात्रि-युद्धके समय श्रीकृष्णणा कथनविषयक एक सौ इक्यासीवाँ अध्याय पूरा हुआ

ഇങ്ങനെ ശ്രീമഹാഭാരതത്തിലെ ദ്രോണപർവ്വാന്തർഗതമായ ഘടോത്കചവധപർവ്വത്തിൽ, രാത്രിയുദ്ധസമയത്തെ ശ്രീകൃഷ്ണയുടെ വചനവിഷയകമായ നൂറ്റി എൺപത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।