Mahabharata — Bhishma Parva, Shloka 3
Droṇa–Dhṛṣṭadyumna-yuddha (द्रोण-धृष्टद्युम्न-युद्धम्) — Tactical duel and allied interventions
आसीत् किलकिलाशब्दस्तलशड्खरवै: सह । जज्षिरे सिंहनादाश्न शूराणां प्रतिगर्जताम्,तल और शंखोंकी ध्वनिके साथ सैनिकोंका किलकिल शब्द गूँज उठा। एक-दूसरेके प्रति गर्जना करनेवाले शूरवीरोंके सिंहनाद होने लगे
āsīt kilakilāśabdas talaśaṅkharavaiḥ saha | jajñire siṃhanādāś ca śūrāṇāṃ pratigarjatām ||
താളങ്ങളുടെയും ശംഖങ്ങളുടെയും മുഴക്കത്തോടൊപ്പം സൈന്യത്തിന്റെ കിളകിളാരവം ഉയർന്നു; പരസ്പരം പ്രതിഗർജിക്കുന്ന ശൂരന്മാരുടെ സിംഹനാദങ്ങൾ മുഴങ്ങിത്തുടങ്ങി।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse primarily builds the ethical atmosphere of impending conflict: collective excitement and aggressive pride can swell into a force that drives people toward violence. It implicitly cautions that war is not only weapons but also the contagious psychology of rivalry and provocation.
Sañjaya describes the battlefield soundscape: drums and conches resound, soldiers shout, and warriors exchange roaring challenges, producing lion-like cries that signal the armies’ readiness to engage.