Shloka 45
भीष्मस्य जलप्रार्थना — अर्जुनस्य पर्जन्यास्त्रप्रयोगः — दुर्योधनं प्रति सन्ध्युपदेशः
Bhīṣma’s request for water; Arjuna’s Parjanya-astra; counsel to Duryodhana on reconciliation
तदनन्तर झुकी हुई गाँठवाले बहुत-से बाणोंद्वारा अन्यान्य योद्धाओंके चलाये हुए भयंकर शरसमूहोंको भी युद्धकी श्लाघा रखनेवाले भीमसेनने काटकर एक-एकके तीन- तीन टुकड़े कर दिये। इस प्रकार शत्रुओंके अस्त्र-शस्त्रोंका निवारण करके भीमसेनने उन सभी महाधनुर्धर वीरोंको तीन-तीन बाणोंसे घायल कर दिया ।। ततो धनंजयस्तत्र वर्तमाने महारणे । आजगाम रथेनाजौ भीम॑ दृष्टवा महारथम्
tato dhanañjayas tatra vartamāne mahāraṇe | ājagāma rathenājau bhīmaṁ dṛṣṭvā mahāratham ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം വളഞ്ഞ കെട്ടുകളുള്ള അനവധി ശരങ്ങളാൽ മറ്റു യോദ്ധാക്കൾ പ്രയോഗിച്ച ഭീകരമായ ശരവൃഷ്ടികളെയും രണശ്ലാഘിയായ ഭീമസേനൻ വെട്ടി, ഓരോന്നെയും മൂന്നു മൂന്നു കഷ്ണങ്ങളാക്കി. ഇങ്ങനെ ശത്രുക്കളുടെ അസ്ത്രശസ്ത്രങ്ങളെ തടഞ്ഞ്, ആ മഹാധനുര്ധര വീരന്മാരെയെല്ലാം മൂന്നു മൂന്നു ശരങ്ങളാൽ പരിക്കേൽപ്പിച്ചു. അപ്പോൾ മഹായുദ്ധം കത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കെ ധനഞ്ജയൻ (അർജുനൻ) രഥത്തിൽ റണഭൂമിയിലേക്കെത്തി; മഹാരഥിയായ ഭീമനെ കണ്ടു മുന്നേറി॥
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya-duty expressed as timely support and coordinated action in a righteous cause: Arjuna moves into the fray upon seeing Bhīma, reflecting solidarity and resolve amid chaos.
As the great battle intensifies, Arjuna (Dhanañjaya) arrives in his chariot on the battlefield; seeing Bhīma, the great warrior, he advances—marking a tactical convergence of key Pandava fighters.