Shloka 6
Vāc–Manas Saṃvāda: Prāṇa-Apāna and the Primacy Debate (वाक्–मनस् संवादः)
चित्तं ख्रुवश्न वित्तं च पवित्र ज्ञानमुत्तमम् । सुविभक्तमिदं सर्व जगदासीदिति श्रुतम्,इस यज्ञमें चित्त ही खुवा तथा पवित्र एवं उत्तम ज्ञान ही धन है। यह सम्पूर्ण जगत् पहले भलीभाँति विभक्त था--ऐसा सुना गया है
cittaṁ dhruvaṁ vittañ ca pavitraṁ jñānam uttamam | suvibhaktam idaṁ sarvaṁ jagad āsīd iti śrutam ||
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—ഈ യജ്ഞത്തിൽ ചിത്തം തന്നെയാണ് സ്ഥിരമായ അടിത്തറ; ശുദ്ധവും ഉത്തമവും ആയ ജ്ഞാനമാണ് യഥാർത്ഥ ധനം. ശ്രുതിയിൽ ഇങ്ങനെ കേട്ടിട്ടുണ്ട്: ഈ സമസ്ത ലോകം ഒരിക്കൽ സുവ്യവസ്ഥിതമായി, യഥാവിധി വിഭജിതാവസ്ഥയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse redefines ‘wealth’ in the context of sacrifice: not external riches, but a steady mind and pure, highest knowledge. It points to an ethical-spiritual valuation where inner clarity and insight are the true offerings and attainments.
A Brahmin speaker instructs about the deeper meaning of yajña, shifting attention from material components to inner qualities. He also invokes traditional hearing (śruti-like authority) about the world’s earlier well-ordered differentiation, grounding the teaching in received wisdom about cosmic order.