Shloka 11
अौर्ध्वदेहिक-श्राद्धे दानयज्ञविस्तारः | Expansion of the Aurdhvadehika Śrāddha and the Donation-Rite
परं निर्वेदमगमंश्रिन्तयन्तो नराधिपम् | तं च ज्ञातिवधं घोरं संस्मरन्त: पुनः पुन:,राजा धृतराष्ट्रको याद करके वे अत्यन्त खिन्न एवं विरक्त हो उठते थे। भाई-बन्धुओंके उस भयंकर वधका उन्हें बारंबार स्मरण हो आता था
vaiśampāyana uvāca | paraṃ nirvedam agamaṃś cintayanto narādhipam | taṃ ca jñātivadhaṃ ghoraṃ saṃsmarantaḥ punaḥ punaḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ അവർ അത്യന്തം നിര്വേദത്തിലും വിഷാദത്തിലും ആകപ്പെട്ടു. സ്വന്തം ബന്ധുക്കളുടെ ആ ഭീകരവധം വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർത്ത് അവർ കടുത്ത ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even when events are ‘completed’ outwardly, the moral consequences remain inwardly: the memory of kinslaying produces nirveda—deep remorse and disenchantment—showing that adharma in war yields lasting psychological and ethical suffering.
The narrator describes how, while thinking about the king (Dhṛtarāṣṭra), they become intensely dejected; the horrific killing of relatives keeps returning to their minds repeatedly.