Shloka 23
Chatra–Upānah Dāna: Origin Narrative
Jamadagni–Reṇukā–Sūrya Saṃvāda
दिलीप उवाच उदपानप्लवे ग्रामे ब्राह्मणो वृषलीपति: । तस्य लोकान् स व्रजतु यस्ते हरति पुष्करम्,दिलीप बोले--जो आपका कमल चुराकर ले गया हो, वह एक कूएँपर सबके साथ पानी भरनेवाले गाँवमें रहकर शूद्र जातिकी स्त्रीसे सम्बन्ध रखनेवाले ब्राह्मणको मृत्युके पश्चात् जिन दुःखदायी लोकोंमें जाना पड़ता है, उन्हींमें जाय
dilīpa uvāca | udapāna-plave grāme brāhmaṇo vṛṣalī-patiḥ | tasya lokān sa vrajatu yas te harati puṣkaram |
ദിലീപൻ പറഞ്ഞു—നിന്റെ പുഷ്കരം മോഷ്ടിച്ചവൻ, ഒരേ കിണറ്റിൽ എല്ലാവരും ചേർന്ന് വെള്ളം കോരുന്ന ഗ്രാമത്തിൽ താമസിച്ച് ശൂദ്രസ്ത്രീയുമായി ബന്ധം പുലർത്തുന്ന ബ്രാഹ്മണന് മരണാനന്തരം ലഭിക്കുന്ന ദുഃഖലോകങ്ങളിലേക്കുതന്നെ പോകട്ടെ।
दिलीप उवाच
Educational Q&A
The verse frames theft—specifically stealing a valued object—as a grave ethical breach, invoking the idea that wrongful acts lead to painful post-mortem consequences. It also reflects the text’s traditional social-legal idiom, where certain transgressions are described through the language of varṇa norms and their karmic results.
King Dilīpa utters an imprecation: he wishes that whoever stole the addressed person’s lotus should suffer the same miserable afterlife assigned (in the text’s moral framework) to a Brahmin who violates accepted social conduct by keeping a relationship with a Śūdra woman, set in the imagery of a village common-well setting.