Shloka 21
गोशकृन्माहात्म्य-प्रश्नः (On the Merit of Cow-Dung and the Abode of Śrī) / Inquiry into the Sanctity of Cow-Dung
घृतेन जुहुयादग्निं घृतेन स्वस्ति वाचयेत् । घृतं दद्याद् घृतं प्राशेद् गवां पुष्टिं सदाश्षुते,“अग्निमें घृतसे हवन करे। घृतसे ही स्वस्तिवाचन कराये। घृतका दान करे और स्वयं भी गौका घृत ही खाय। इससे मनुष्य सदा गौओंकी पुष्टि वृद्धिका अनुभव करता है
ghṛtena juhuyād agniṁ ghṛtena svasti vācayet | ghṛtaṁ dadyād ghṛtaṁ prāśed gavāṁ puṣṭiṁ sadāśnute ||
നെയ്യുകൊണ്ട് അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്യണം; നെയ്യുകൊണ്ടുതന്നെ സ്വസ്തിവാചനം ചെയ്യിക്കണം. നെയ്യ് ദാനം ചെയ്യണം; താനുമത് സേവിക്കണം. ഇതിലൂടെ പശുക്കളുടെ പുഷ്ടിയും വർദ്ധനയും നിത്യമായി ലഭിക്കുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a dharmic regimen centered on ghṛta (ghee): use it in fire-offerings, in auspicious rites, give it as charity, and consume it appropriately. Such conduct is said to support and increase the well-being (puṣṭi) of one’s cattle—linking ritual purity, generosity, and household prosperity.
In the Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on duties and meritorious practices. Here he prescribes ghee-based ritual and charitable acts, presenting them as a means to secure auspiciousness and the flourishing of cows/cattle, a key measure of household and social welfare.