Shloka 20
गोशकृन्माहात्म्य-प्रश्नः (On the Merit of Cow-Dung and the Abode of Śrī) / Inquiry into the Sanctity of Cow-Dung
सादे चर्मणि भुञज्जीत निरीक्षेद् वारुणीं दिशम् । वाग्यत: सर्पिषा भूमौ गवां पुष्टिं सदाश्नुते,'भीगे हुए गोचर्मपर बैठकर भोजन करे। पश्चिम दिशाकी ओर देखे और मौन हो भूमिपर बैठकर घीका भक्षण करे। इससे सदा गौओंकी वृद्धि एवं पुष्टि होती है
sārdre carmaṇi bhuñjīta nirīkṣed vāruṇīṃ diśam | vāgyataḥ sarpiṣā bhūmau gavāṃ puṣṭiṃ sadāśnute ||
നനഞ്ഞ ഗോചർമ്മത്തിന്മേൽ ഇരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കണം; പടിഞ്ഞാറുദിശയെ നോക്കണം. മൗനത്തോടെ നിലത്ത് ഇരുന്ന് നെയ്യ് സേവിക്കണം. ഈ അനുഷ്ഠാനത്താൽ പശുക്കളുടെ വർദ്ധനയും പുഷ്ടിയും നിത്യമായി പ്രോത്സാഹിതമാകും.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma prescribes a small, disciplined observance—sitting on a moistened cowhide, facing west, maintaining silence, and consuming ghee—as a dharmic act believed to support the continual nourishment and increase of cattle, emphasizing restraint and reverence toward cow-related sustenance.
Within Bhīṣma’s instruction on dharma in the Anuśāsana Parva, he gives Yudhiṣṭhira a specific rule-like practice (vidhi) connected with cattle welfare, describing the posture, direction, and restraint to be observed and the resulting benefit (cattle thriving).