Shloka 119
आत्मयोनि: स्वयंजातो वैखान: सामगायन: । देवकीनन्दन: स्रष्टा क्षितीश: पापनाशन:
ātmayoniḥ svayaṃjāto vaikhānaḥ sāmagāyanaḥ | devakīnandanaḥ sraṣṭā kṣitīśaḥ pāpanāśanaḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—അവൻ ആത്മയോനി, സ്വയംജാതൻ; വൈഖാനൻ (വരാഹാവതാരം—ഹിരണ്യാക്ഷനെ വധിക്കാനായി ഭൂമിയെ ഉയർത്തിയവൻ); സാമഗായകൻ; ദേവകീനന്ദനൻ; സ്രഷ്ടാവ്; ക്ഷിതീശൻ; പാപനാശകൻ. അവനെ സ്മരിക്കയും കീർത്തിക്കയും പൂജിക്കയും ധ്യാനിക്കയും ചെയ്താൽ സഞ്ചിത പാപസമൂഹം നശിക്കുന്നു—ഇങ്ങനെ ഭീഷ്മൻ അവനെ ധർമ്മാശ്രയവും ശുദ്ധികരനും ആയി സ്തുതിക്കുന്നു।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the divine—self-existent, creator, and sovereign—also functions as a moral purifier: sincere remembrance, praise, worship, and meditation eradicate accumulated sin and reorient a person toward dharma.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and supports his teaching with devotional praise. Here he strings together epithets of the supreme deity (identified with Kṛṣṇa and also with cosmic/avatāra forms like Varāha) to emphasize divine power, protection, and the capacity to cleanse wrongdoing.