Shloka 10
Adhyāya 122 — Śruta-vṛtta-yukta Brāhmaṇa and the Ethics of Dāna
Maitreya–Vyāsa Saṃvāda
तमृषिं द्रष्टमगमत् सर्वास्वन्यासु योनिषु । श्वाविद्वोधावराहाणां तथैव मृगपक्षिणाम्
tam ṛṣiṁ draṣṭum agamat sarvāsv anyāsu yoniṣu | śvāvid-uddhā-varāhāṇāṁ tathaiva mṛga-pakṣiṇām | śvapāka-śūdra-vaiśyānāṁ kṣatriyāṇāṁ ca yoniṣu |
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—അവൻ ആ ഋഷിയെ ദർശിക്കുവാൻ ചെന്നു; എന്നാൽ അതിനു മുമ്പ് അവൻ അനവധി യോനികളിൽ ഭ്രമിച്ചു—ശാഹി (മുളളൻപന്നി), ഗോധ (ഉടുമ്പ്), വരാഹം; അതുപോലെ മൃഗങ്ങളിലും പക്ഷികളിലും; കൂടാതെ ശ്വപാകൻ, ശൂദ്രൻ, വൈശ്യൻ, ക്ഷത്രിയൻ എന്നീ യോനികളിലും. ഇങ്ങനെ പല യോനികളിൽ അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞ് അവസാനം അവൻ ക്ഷത്രിയകുലത്തിൽ ജനിച്ചു; അമിതതേജസ്സുള്ള വ്യാസന്റെ കൃപയാൽ ആ ഋഷിയെ ദർശിക്കുവാൻ പോയി.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse underscores karmic causality and the long arc of rebirth: a being may traverse many forms of existence, and only after such experience—assisted by the grace of a realized guide like Vyāsa—attains a human birth conducive to seeking sages and higher dharma.
Vyāsa narrates that a person (previously moving through many animal and human social births) is finally born as a Kṣatriya; then, in that life, he goes to meet and behold a particular ṛṣi, implying a turning toward instruction, purification, or resolution of a prior account.