Shloka 110
Ahiṃsā as Threefold Restraint (Mind–Speech–Action) and the Ethics of Consumption
अधर्मस्य क्षयं गत्वा ततो जायति मानुष: । चोरयित्वा पयश्चापि बलाका सम्प्रजायते,फिर अधर्मका क्षय हो जानेपर वह मनुष्यका जन्म पाता है। दूध चुरानेवाली स्त्री बगुली होती है
yudhiṣṭhira uvāca |
adharmasya kṣayaṃ gatvā tato jāyati mānuṣaḥ |
corayitvā payaś cāpi balākā samprajāyate ||
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു— അധർമ്മത്തിന്റെ ശേഷഫലം ക്ഷയിച്ചാൽ പിന്നെ അവൻ മനുഷ്യജന്മം പ്രാപിക്കുന്നു. പാലു മോഷ്ടിച്ചാലും കുറ്റക്കാരൻ ‘ബലാകാ’ (കൊക്ക്/നാര)യായി ജന്മം എടുക്കുന്നു.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches karmic causality: specific unethical actions (adharma), even seemingly minor ones like stealing milk, bear corresponding consequences in future births; when the force of accumulated adharma is exhausted, a return to human birth becomes possible.
In a didactic exchange within the Anuśāsana Parva, Yudhiṣṭhira voices a moral observation about the mechanics of karmic retribution and rebirth, illustrating it with the example that stealing milk can lead to rebirth as a balākā (crane/heron).